Je gaat niet meer gewoon over, je slaagt. Je ondergaat niet meer, je kiest.
Jarenlang nivelleerde de school naar beneden: automatische overgang, talen te laat, een beroepsrichting die werd opgelegd na een mislukking. De MR heeft dit gestopt.
Met de MR stelt de school eisen: einde van de automatische overgang en een echt getuigschrift aan het einde van het 3de jaar secundair.
Met de MR helpt de school: 14 miljoen euro om leerlingen te begeleiden vanaf de eerste moeilijkheden, met twee leerkrachten in de klas wanneer nodig.
Met de MR opent de school deuren: twee talen vanaf het 2de jaar secundair, waaronder het Nederlands of het Duits, beroepen om te ontdekken en een stage in een bedrijf voor alle leerlingen in het 3de jaar.
1. Je gaat niet meer gewoon over, je slaagt
Met de cultuur van gelijkheid tegen elke prijs ging een leerling automatisch over van het eerste naar het tweede jaar secundair, zelfs zonder de basis onder de knie te hebben. Zijn achterstand volgde hem jaar na jaar, tot aan de schooluitval. Men liet hem geloven dat hij slaagde, terwijl men hem liet vallen.
Met de MR wordt het zittenblijven opnieuw mogelijk tot het derde jaar. Het zijn de leerkrachten die beslissen, en de tweede zittijd blijft behouden.
Aan het einde van het derde jaar vervangt een echt getuigschrift, het CESI, het huidige CE1D.
Dit nieuwe getuigschrift zal gebaseerd zijn op interne evaluaties en externe certificerende proeven in Frans, wiskunde, wetenschappen, taal en geschiedenis-aardrijkskunde.
2. Geen eisen zonder ondersteuning: versterkte begeleiding van leerlingen
Meer eisen stellen, ja. Leerlingen alleen laten met hun moeilijkheden, nee. Eisen stellen gaat niet zonder hulp: dat is het verschil tussen een school die selecteert en een school die doet slagen.
Dankzij Minister van Onderwijs Valérie Glatigny zal tegen 2029 14 miljoen euro worden vrijgemaakt, bovenop de 25 miljoen die al voorzien zijn voor het lager onderwijs en het eerste jaar secundair, om de persoonlijke begeleiding uit te breiden naar het 2de en 3de jaar secundair.
Concreet: leerstof verankeren voordat achterstanden zich opstapelen, met twee leerkrachten per klas wanneer dat nodig is.
Geen nieuwe besparingen in het onderwijs in 2027.
3. Vroeger leren van (nationale) talen
Tot nu toe begon het leren van een tweede taal pas in het derde jaar secundair. In een land met drie landstalen is dat absurd.
Met deze hervorming zullen alle leerlingen vanaf het tweede jaar secundair twee talen moeten leren, waaronder altijd minstens één landstaal (Nederlands of Duits). Het doel is dat geen enkele leerling het secundair onderwijs verlaat zonder vertrouwd te zijn gemaakt met minstens één andere landstaal.
In ons land is dat een paspoort voor werk. Om dat te bereiken, zal de werving en opleiding van Nederlandse leerkrachten prioriteit krijgen.
4. Het kwalificerend onderwijs in ere hersteld: een keuze, geen straf
Met de hervorming die onze voorgangers oorspronkelijk hadden gepland, zouden alle leerlingen tot 15 jaar hetzelfde programma hebben gevolgd, zonder echte kennismaking met de beroepen. Het kwalificerend onderwijs zou een opgelegde, door mislukking gedicteerde oriëntatie zijn gebleven, en geen keuze. Wij willen het omgekeerde: jongeren die een richting kiezen omdat ze hen motiveert, niet omdat hen niets anders wordt gelaten.
Hoe kies je een beroep dat je nooit hebt leren kennen? Dankzij de MR zal elke leerling de beroepen ontdekken voordat hij zijn weg kiest.
Vanaf september 2027 in het 2de jaar secundair: twee dagen van beroepenontdekking zullen worden voorzien.
Vanaf september 2028 in het 3de jaar secundair: een observatiestage in een bedrijf en zes uur oriëntatieactiviteiten (2 x 3 uur) per week, te kiezen uit 8 modules:
- Moderne talen en communicatiepraktijken
- Literatuur, cultuurtalen, kunst en expressie
- Cultuur, kunst, creatie, artistieke technieken en ambacht
- Gezondheid, lichamelijke opvoeding, welzijn en verzorgingstechnieken
- Wiskunde en toegepaste wetenschappen
- Technologieën en toegepaste technieken
- Milieu, wetenschappen en technieken van aarde en leven
- Beheer van economische, sociale en milieuprojecten
Deze activiteiten sluiten niemand op; ze zullen leerlingen in staat stellen te verkennen en te ontdekken wat hen interesseert en motiveert.
Het kwalificerend onderwijs wordt een echte keuze, niet langer een opgelegde richting na een mislukking.
5. Hervormen zonder sociale schade
Het traject dat was voorzien met de verlenging van de gemeenschappelijke stam tot het derde jaar secundair, schrapte bijna 1.400 banen en trof zowat 5.000 leerkrachten, vooral in het kwalificerend onderwijs.
De MR heeft voet bij stuk gehouden: geen enkel ontslag. De leerkrachten die door de hervorming worden getroffen, behouden hun baan, met nieuwe taken zoals de begeleiding van stages. De praktische uitwerking gebeurt samen met de actoren van de school.
De hervorming wordt stap voor stap uitgerold: het tweede jaar secundair in september 2027, het derde jaar in september 2028.