Naar aanleiding van de mobilisaties van de afgelopen jaren in de Federatie Wallonië-Brussel bevestigen de ministers van Jeugd en Onderwijs opnieuw hun bereidheid om te luisteren en in dialoog te gaan met jongeren. Naast de antwoorden die vandaag worden geboden op de geuite bezorgdheden, willen zij de plaats van jongeren in het democratisch debat en in de participatieprocessen duurzaam versterken, zodat hun verwachtingen, hun realiteit en hun voorstellen gehoord worden door de politieke wereld.
De recente mobilisaties hebben bezorgdheden aan het licht gebracht die verder reiken dan louter onderwijskwesties. Ze drukken breder een verwachting van dialoog uit en, voor veel jongeren, de wens om meer betrokken te worden bij beslissingen die hun heden en toekomst aangaan. De ministers menen dat deze stem ruimte moet krijgen voor expressie, uitwisseling en duurzame opvolging. Daarom stellen zij vandaag een reeks initiatieven voor om de dialoogmechanismen tussen jongeren en de overheid te versterken.
Concrete mechanismen om de stem van jongeren te laten horen
Voor de Minister van Jeugd is het essentieel dat deze luisterbereidheid zich niet alleen vertaalt in een eenmalig antwoord op een mobilisatie, maar in concrete, voor alle jongeren toegankelijke en duurzame mechanismen. De ontmoetingen van de afgelopen weken zijn belangrijke dialoogmomenten, maar ze moeten aangevuld worden met mechanismen die jongeren toelaten regelmatig deel te nemen aan de uitwerking van het overheidsbeleid. Deze aanpak sluit volledig aan bij het Jeugdtraject van de minister, met de ambitie om de participatie van jongeren niet te beperken tot een eenmalig antwoord op een sociale mobilisatie, maar er een grondbeginsel van het overheidsbeleid van te maken.
Om die ambitie concreet te maken, worden vier maatregelen voorgesteld op korte en middellange termijn.
Zo stelt de Minister van Jeugd de organisatie voor van Statengeneraal van de Jeugd, die jongeren, terreinactoren en overheidsverantwoordelijken zullen samenbrengen rond een gestructureerde dialoog met concrete opvolging.
Ze wil ook de instrumenten voor permanente participatie versterken door de oprichting van een consortium en een participatief platform geleid door het Forum des Jeunes, waarmee het hele jaar door de bezorgdheden, verwachtingen en voorstellen van jongeren kunnen worden verzameld.
Valérie Lescrenier wil ook systematisch de impact van het overheidsbeleid op jongeren evalueren. Daartoe stelt ze voor om in de Federatie Wallonië-Brussel, net als in Vlaanderen, een “Jongerentoets” te ontwikkelen en deze voor te stellen in de entiteiten waar ze nog niet bestaat, of om jaarlijks een ontmoeting te organiseren tussen jongeren en de volledige Regering om hun realiteit beter te integreren in de besluitvormingsprocessen.
Ten slotte wil de minister van Jeugd een gezamenlijke reflectie opstarten over de electorale participatie van jongeren en hun plaats in het democratisch leven. Het doel is om hefbomen te identificeren om hun burgerzin te versterken, onder meer door de opportuniteit van een verlaging van de kiesgerechtigde leeftijd te onderzoeken, samen met begeleidende maatregelen inzake burgerschapseducatie.
De democratische dialoog laten leven op school
Na een ontmoeting op 7 oktober jongstleden met het Comité des élèves francophones (CEF) moedigt de minister van Onderwijs Valérie Glatigny de secundaire scholen aan om ruimtes voor dialoog te organiseren, zodat leerlingen hun visie op de school van vandaag en morgen kunnen uiten. Dit initiatief, dat voorgelegd werd aan de onderwijsactoren tijdens de vergadering van het adviescomité op 13 oktober jongstleden, zal gevoerd worden met respect voor de autonomie van de scholen en zal hen, gedurende twee tot vier lesuren tijdens de schooltijd, de gelegenheid geven om met hun leerkrachten en directies van gedachten te wisselen over de moeilijkheden waarmee ze te maken krijgen, hun verwachtingen en de verbeteringen die ze willen voorstellen. Deze dialoogruimtes zullen een aanvulling vormen op de participatieraden (COPA), structurele overlegorganen waarin onder meer vertegenwoordigers van leerlingen, ouders, onderwijsteams en het maatschappelijk middenveld samenkomen.
De scholen zullen worden uitgenodigd om de conclusies van deze gesprekken aan de Regering te bezorgen, zodat de bezorgdheden van de leerlingen kunnen bijdragen tot de reflectie over de evolutie van het onderwijs.
“De school is een bij uitstek geschikte plek om de democratie te laten leven. We willen dat leerlingen hun ideeën kunnen uiten, hun bezorgdheden kunnen delen en verbeterpistes kunnen voorstellen, rekening houdend met de budgettaire en institutionele realiteit. Ook dat betekent leren om volwaardig deel te nemen aan het democratisch leven. Tegelijk zullen de mobiele teams scholen die te maken krijgen met leerlingenbewegingen, blijven ondersteunen, om de onderwijsteams bij te staan en een terugkeer naar de klas in de beste omstandigheden en zo snel mogelijk te bevorderen”, benadrukt Valérie Glatigny, Minister van Onderwijs.