Historische daling van het aantal asielzoekers in België: ons migratiebeleid werpt zijn vruchten af.
Voor de MR moet het asiel- en immigratiebeleid de uitvoering en de controle van de geldende regels garanderen, terwijl illegale immigratie drastisch wordt bestreden en alle misbruiken op dit vlak worden bestraft. België is een land van de mensenrechten, maar zijn wetten moeten worden gerespecteerd.
Dankzij de maatregelen van de federale regering kent de instroom van asielzoekers naar België een historische daling. In september daalden de aankomsten met 21%, en de ramingen voor oktober voorspellen een daling van 38%. Voor het eerst in verschillende jaren kent België een veel sterkere daling dan het Europese gemiddelde. Ter vergelijking: in 2024 kende België nog een stijging van 12% van het aantal asielaanvragen.
Hoe valt deze daling te verklaren?
Onder de eerste maatregelen zijn er onder meer:
Het geleidelijk stopzetten van de opvang van asielzoekers in hotels
Momenteel worden ongeveer 380 asielzoekers opgevangen in hotelkamers. De federale regering zal een einde maken aan deze praktijk, die door de vorige regering was ingevoerd.
De opvang in hotels was een noodmaatregel om een overbelast opvangnetwerk op te vangen. Het doel vandaag is een aanzuigeffect te vermijden. Dit type opvang geeft trouwens een slecht signaal aan de burgers. België moet asielzoekers uiteraard een waardige huisvesting bieden, maar dit moet sober blijven.
Men hoort trouwens vaak dat asielzoekers op straat slapen. Onder deze mensen hebben sommigen meerdere bevelen om het grondgebied te verlaten (BGV) ontvangen, maar geven daar geen gevolg aan. Personen die geen recht meer hebben op opvang kunnen vrijwillig terugkeren naar hun land van herkomst of naar het Europese land dat hun eerste aanvraag heeft geregistreerd. Zij zullen in dat geval begeleid worden naar een duurzaam en stabiel toekomstperspectief.
Ten slotte zijn er vandaag ongeveer 36.000 beschikbare plaatsen in het netwerk, een cijfer dat nooit zo hoog is geweest, er zijn dus voldoende opvangplaatsen.
Het einde van meervoudige aanvragen
Asielzoekers die al bescherming of een negatieve beslissing in een ander EU-land hebben ontvangen, zullen geen recht meer hebben op opvang in België.
Het einde van misbruik van terugkeerpremies
De regeling zal worden herzien om een einde te maken aan de vastgestelde misbruiken en een beter gebruik van overheidsgeld te garanderen.
De verstrenging van de toegangsvoorwaarden voor gezinshereniging
De Kamer heeft op 17 juli 2025 een wetsontwerp goedgekeurd om de toegangsvoorwaarden voor gezinshereniging te verstrengen, in overeenstemming met het regeerakkoord. Het percentage personen dat via gezinshereniging naar België migreert, lag tot nu toe hoger dan het Europese gemiddelde.
De verstrenging van de toegangsvoorwaarden voor gezinshereniging is al vele jaren een essentieel voorstel van de MR om de regels rond migratie te versterken. In haar programma van 2024 (maar ook in 2019) maakte de MR hier al een speerpuntmaatregel van.
Hier zijn de belangrijke punten:
- Vanaf nu bedraagt het referentiebedrag waarover een persoon moet beschikken 110% van het gemiddelde gewaarborgde minimummaandinkomen. Dit bedrag wordt met 10% verhoogd per gezinslid.
- De periode zonder voorwaarden (van voldoende middelen, enz.) gaat van 12 naar 6 maanden voor gezinsleden van een vreemdeling met een vluchtelingenstatus of staatlozen.
- De voorwaardevrije periode wordt afgeschaft voor gezinshereniging met begunstigden van subsidiaire bescherming en tijdelijke bescherming.
- De minimumleeftijd voor gezinshereniging met een echtgenoot of geregistreerde partner wordt verhoogd tot 21 jaar (met als doel een betere integratie en het voorkomen van gedwongen huwelijken).
- Ten slotte wordt de wachttijd vóór men aanspraak kan maken op gezinshereniging verlengd, zodat de gezinshereniger een zekere graad van stabiliteit en integratie kan bereiken voordat de gezinsleden zich bij hem of haar voegen.
Sociale uitkeringen gekoppeld aan integratie-inspanningen
België wordt regelmatig met de vinger gewezen door internationale instanties (EU, Eurostat, OESO) of Belgische instanties (NBB, Koning Boudewijnstichting) wegens het gebrek aan integratiebeleid. De werkzaamheidsgraad van onderdanen van derde landen is laag in ons land. Zo had, volgens Statbel, in 2021 slechts 54% van de niet-Europese immigranten een job.
De situatie van Ukraïense vluchtelingen in ons land is gelijkaardig. 20% van de Ukraïense vluchtelingen heeft werk gevonden in België, terwijl dat 80% is in Nederland. Meer bepaald heeft 36% van de Ukraïense vluchtelingen werk in Vlaanderen tegenover 16% in Wallonië. Deze cijfers tonen het belang van integratie via werk om sociale uitgaven te verminderen. Het is dus essentieel om hen te activeren.
Het doel van de huidige federale regering is dan ook om het bedrag van het leefloon te koppelen aan de integratie zelf. Dit zal dus moeten worden ingevoerd in samenwerking met de gewestregeringen, die bevoegd zijn voor integratie.
Erkende vluchtelingen, die momenteel 100% van het leefloon ontvangen, kunnen hun RIS zien dalen als ze niet voldoende integreren (bijvoorbeeld als de persoon geen van de nationale talen spreekt, niet werkt, enz.). Personen met een tijdelijke bescherming (zoals Ukraïners) zullen in de toekomst niet langer 100% van het RIS ontvangen, maar kunnen wel integratiebonussen krijgen.
Deze hervorming zal dus moeten worden overlegd met de gewestregeringen, die bevoegd zijn voor integratie, opleiding, evaluatie en controles.