De liberale en centristische fractie in het Europees Parlement, Renew Europe, heeft tijdens een fractievergadering het position paper van Sophie Wilmès aangenomen, gewijd aan kleine modulaire reactoren (SMR's, Small Modular Reactors). Daarmee spreekt de fractie zich officieel uit voor de ambitieuze ontwikkeling van SMR's in Europa. Dit betekent ook dat Renew Europe kernenergie integreert in haar visie op de energiemix en zal aandringen op de ontwikkeling van innovatieve nucleaire technologieën. Dit is een primeur: nooit eerder nam Renew Europe zo'n expliciet standpunt in voor kernenergie.
Sophie Wilmès reageert: „De lijnen verschuiven in Europa op het vlak van kernenergie. We evolueren duidelijk naar een pragmatischere aanpak. Deze verschuiving heeft plaatsgevonden binnen Renew Europe, onder leiding van de MR, maar het is een veel bredere onderliggende trend. En met goede reden: aan de ene kant hebben we een zeer ambitieuze klimaatdoelstelling voor 2050 en aan de andere kant een industriële noodzaak, met een verlies aan concurrentievermogen dat onder meer wordt veroorzaakt door de hogere energieprijzen in Europa. Bovendien heeft de nieuwe geopolitieke context een zeer concrete impact op ons energiebeleid. De oorlog in Ukraine is daar het beste bewijs van. De situatie in Iran vormt nu een nieuw risico waarmee rekening moet worden gehouden. Denken dat we het eerste koolstofneutrale, volledig geëlektrificeerde en digitaal toonaangevende continent kunnen worden, terwijl we een concurrerende industrie behouden, en dit zonder kernenergie, ik herinner eraan: een lokale, toegankelijke, competitieve en koolstofvrije energiebron, dat is zichzelf voor de gek houden.“
Het position paper is opgebouwd uit 8 secties en stelt een reeks maatregelen voor om de uitrol van SMR's in Europa te versnellen.
- Algemeen pleit het document voor de opbouw van een volledige Europese waardeketen voor SMR's, van het ontwerp van de designs tot de effectieve bouw van de reactoren; en dit met het oog op het versterken van de strategische autonomie van Europa.
- De tekst pleit ook voor een echte SMR Act, dat wil zeggen een aangepast regelgevend kader om een versnelde en geharmoniseerde uitrol van SMR's in Europa mogelijk te maken.
- Onder de concrete voorstellen vinden we onder meer de versnelling van de vergunningverlening en de Europese pre-certificering om designs te standaardiseren en de bouwtermijnen en -kosten te verlagen.
- Aangezien toegang tot financiering een centraal punt is om de nodige stabiliteit voor de industrie te bieden en investeringen te beveiligen, wordt een reeks voorstellen naar voren geschoven, zoals onder meer het actief ondersteunen van Europese SMR-projecten via de Europese Investeringsbank (EIB), het herzien van de subsidiabiliteit van SMR's na 2045 in de Europese groene taxonomie, of het verhogen van hun financiering in het volgende Euratom-onderzoeksprogramma, waarvoor Sophie Wilmès rapporteur is in het Europees Parlement.
- Naast de productie van elektriciteit benadrukt de tekst het potentieel van SMR's om bijvoorbeeld industriële warmte te leveren, stadsverwarmingsnetten te voeden of koolstofvrije waterstof te produceren. Hij benadrukt ook het belang van het behouden en ontwikkelen van de nodige competenties in Europa.
Het moment waarop Renew Europe zich uitspreekt over SMR's, is geen toeval. Dit position paper komt er een week voor de goedkeuring door de Europese Commissie van haar Strategie voor SMR's.
Sophie Wilmès legt uit: „Het is heel eenvoudig: we verwachten van de Commissie ambitie, zonder taboes, gepaard met concrete acties die inspelen op de behoeften van de sector. Zoals in veel dossiers hebben China en de Verenigde Staten een voorsprong op ons in deze materie. De Chinezen hebben al een SMR in gebruik genomen, terwijl de Amerikanen hun regelgevend kader vereenvoudigen en massale financieringen van 900 miljoen euro voorzien voor twee pilootprojecten. Deze achterstand kan alleen worden goedgemaakt door een paradigmaverschuiving van de EU. En dat begint, allereerst, met een eenvoudig, duidelijk en geharmoniseerd kader, samen met massale investeringen gericht op deze technologieën. Dat is wat we verwachten.“