De Regering van de Federatie Wallonië-Brussel start een hervorming van de verpleegkundige opleiding om te beantwoorden aan de evolutie van de Europese regels, de veranderingen van het beroep beslist door de federale overheid en het tekort aan zorgverleners op het terrein. Deze hervorming, die al jaren wordt verwacht, moet de kwaliteit van de zorg, de internationale erkenning van de diploma's van studenten en een betere leesbaarheid van de studietrajecten voor studenten, werkgevers en patiënten garanderen.
Ze gaat gepaard met de creatie van een nieuw profiel: de assistent in de verpleegkunde.
Waarom een einde maken aan het verpleegkundig brevet?
De Europese richtlijn (EU) 2024/782 legt verpleegkundigen verantwoordelijk voor algemene zorg (VVAZ) nieuwe vaardigheden op, zoals autonomie in de besluitvorming, begeleiding en de integratie van onderzoek. Het verpleegkundig brevet, dat gericht is op de praktijk, kan niet meer aan deze eisen voldoen en zal niet langer automatisch worden erkend binnen de Europese Unie voor studenten die zich na maart 2026 inschrijven.
Tegelijkertijd heeft het federale niveau in 2023 een nieuwe functie ingevoerd: de assistent in de verpleegkunde.
Vanaf 2023 heeft Vlaanderen zich in regel gesteld en een opleiding gecreëerd die aansluit op de Europese en federale vereisten.
De hervorming is nu ook dringend geworden in de Federatie Wallonië-Brussel, met name om ervoor te zorgen dat assistenten in de verpleegkunde kunnen werken in onze Franstalige ziekenhuizen, rusthuizen en rust- en verzorgingstehuizen in Brussel.
Het verpleegkundig brevet zoals het momenteel is georganiseerd (in het secundair onderwijs, opleiding van 3,5 jaar, niveau 4) wordt afgeschaft.
De hervorming stelt twee afzonderlijke en complementaire opleidingen voor, in lijn met de functiedifferentiatie die in 2023 op federaal niveau werd ingevoerd en met het Europese kwalificatiekader (EKK):
• Assistent in de verpleegkunde (opleiding van 3 jaar, niveau 5 EKK): een beroepsgerichte opleiding binnen het volwassenenonderwijs.
• Verpleegkundige verantwoordelijk voor algemene zorg (VVAZ - niveau 6 EKK): de bachelor in de verpleegkunde, georganiseerd in het hoger onderwijs.
Na afloop van de basisopleiding tot assistent in de verpleegkunde kan de kandidaat zich inschrijven voor 120 extra studiepunten in het hoger onderwijs en de titel van bachelor behalen.
Wanneer, waar en hoe?
Academiejaar 2025-2026:
• Laatste instapmoment voor nieuwe inschrijvingen voor het verpleegkundig brevet in het secundair onderwijs.
• Leerlingen die reeds gestart zijn, kunnen natuurlijk hun opleiding afronden en krijgen een gewaarborgde Europese erkenning, ook bij het overzitten van een jaar.
• Voor leerlingen die momenteel in het voorbereidend jaar zitten, is een specifieke oplossing voorzien.
Vanaf 2026-2027:
-
Lancering van de opleiding tot assistent in de verpleegkunde/basisverpleegkundige (niveau 5) binnen het Volwassenenonderwijs (VO), wat het meest geschikte kader is, omdat het volwassenen verwelkomt die vaak geen CESS hebben, aan het herscholen zijn of al actief zijn, en die geen hoger onderwijs zouden hebben gevolgd of zich niet willen inschrijven in een Hogeschool.
-
Invoering van « bruggen »-cursusprogramma's om de titel van bachelor VVAZ (niveau 6) te behalen, om verworven competenties te valoriseren en aan de behoeften op het terrein te beantwoorden.
En voor de personeelsleden?
Er loopt een nauw overleg met de FPO's en de directies om:
• De tewerkstelling van personeelsleden te garanderen.
• Een evenwichtig territoriaal netwerk van het opleidingsaanbod te garanderen.
• De bestaande infrastructuur te valoriseren.
• De partnerschappen met ziekenhuizen en rusthuizen te behouden.
Valérie Glatigny, Minister van Onderwijs en Volwassenenonderwijs:
“Deze hervorming beantwoordt aan een gedeelde vaststelling: de daling van het aantal studenten wordt niet alleen verklaard door een gebrek aan aantrekkelijkheid van het beroep, maar ook door een weinig leesbaar opleidingsaanbod. De opleiding tot assistent in de verpleegkunde/basisverpleegkundige, binnen het volwassenenonderwijs, met duidelijke bruggen en aangepaste begeleiding, biedt een coherent, leesbaar en duurzaam antwoord.”