Een duidelijke koers uitgezet door de Minister van Werk, Pierre-Yves Jeholet. In het kader van de legislatuur 2024-2029 heeft de Waalse Regering zich ertoe verbonden een werkzaamheidsgraad van 80% te bereiken, in lijn met de Europese doelstellingen. Zijn prioriteit is duidelijk: elke werkzoekende snel opnieuw een plaats op de arbeidsmarkt laten vinden, door hem toegang te geven tot een efficiënte, gepersonaliseerde begeleiding gebaseerd op moderne instrumenten.
Op 21 november 2024 heeft de Regering de oriëntatienota van de Minister van Werk en Vorming, Pierre-Yves Jeholet goedgekeurd, die de hervorming van het arbeidslandschap structureert rond zes strategische assen:
- De begeleiding van werkzoekenden versnellen en intensiveren;
- Elke werkzoekende activeren in elke fase van zijn parcours;
- De actoren van de arbeidsinschakeling verantwoordelijk maken naargelang van hun concrete impact;
- Inspelen op de reële behoeften van de bedrijven, met name in de knelpuntberoepen;
- De digitale instrumenten van de Forem moderniseren;
- Een rigoureus opvolgingssysteem invoeren voor het parcours van de gebruikers.
Vandaag heeft de Waalse Regering, op voorstel van de Minister van Werk en Vorming, twee ontwerpen van besluit in eerste lezing goedgekeurd, om een transformatie van de rol van de Forem te markeren en hem toe te laten deze uitdaging aan te gaan met zijn huidige personele middelen, de controle systematisch te maken en tegelijk bepaalde evoluties te anticiperen die voorzien zijn in het kader van het federaal akkoord.
« Deze hervorming is een echte cultuuromslag, een revolutie. Inschrijving bij de Forem betekent niet langer het begin van wachten: het is het startpunt van een nieuw parcours waarin de werkzoekende volledig actief en verantwoordelijk is, een eerste stap naar een concrete terugkeer naar werk. En wij zorgen ervoor dat deze stap begeleid, gepersonaliseerd en responsabiliserend is. Onze ambitie is om, vanaf de eerste klik, het parcours van de werkzoekende naar zijn terugkeer naar werk op gang te brengen » verduidelijkt Pierre-Yves Jeholet.
Een dynamiek die vanaf dag één op gang komt
Met deze hervorming is inschrijven bij de Forem niet langer eenvoudigweg een registratie: het is de start van een actief en gestructureerd traject van jobzoeken. Elke inschrijving, of ze nu online, telefonisch of in persoon gebeurt:
- Verplicht de werkzoekende om actief en proactief te zoeken naar werk;
- Zorgt voor de aanmaak van een persoonlijke digitale ruimte waarmee hij toegang krijgt tot zijn uniek dossier, dat hem een globaal zicht op zijn parcours biedt en waarmee hij zijn acties kan opvolgen;
- Activeert systematisch een verplicht gepersonaliseerd actieplan, met concrete stappen die snel moeten worden ondernomen;
- Maakt het profiel zichtbaar voor werkgevers zodra een doelberoep is bepaald en stuurt relevante vacatures die overeenkomen met het profiel van de werkzoekende.
Het profiel wordt door twee lenzen geanalyseerd:
- Het niveau van inzetbaarheid (competenties, drempels, potentieel voor inschakeling);
- De graad van digitale zelfredzaamheid, om de begeleiding aan te passen aan de behoeften van de kandidaat.
Een gepersonaliseerde begeleiding op maat van de behoeften
Op basis van deze dubbele analyse wordt de werkzoekende naar één van de vier soorten begeleiding geleid:
- Interactief digitaal: voor zeer autonome profielen die dicht bij werk staan, met opvolging op afstand via de persoonlijke ruimte.
- Online met een adviseur: voor wie zelfstandig vooruitgang kan boeken, dicht bij werk staat maar regelmatig contact nodig heeft.
- Beroepsgericht: voor wie een goed inschakelingspotentieel heeft, maar niet over voldoende digitale vaardigheden beschikt voor begeleiding op afstand, of met een gemiddelde inzetbaarheid, waarbij een versterking van vaardigheden nodig is om toegang te krijgen tot werk in hun doelsector. Deze nabijheidsbegeleiding maakt het mogelijk een realistisch beroepstraject uit te werken. Ze kan opleidingen met kwalificatie, praktische workshops, competentievalidaties of proefsituaties omvatten.
- Multidimensionaal: voor doelgroepen die verder van de arbeidsmarkt staan, met meerdere drempels, die een intensieve en multidisciplinaire opvolging nodig hebben (gezondheid, huisvesting, remobilisatie…), in samenwerking met gespecialiseerde partners.
Doorheen het parcours kan het type begeleiding evolueren naargelang van de vooruitgang, de moeilijkheden die worden ondervonden of een alarmsignaal.
Instrumenten en een evolutief actieplan
- Een online cv is nu systematisch verplicht en geïntegreerd in het profiel (voorheen had slechts 29% van de profielen een cv);
- Het profiel van de werkzoekende is zichtbaar voor werkgevers zodra een beroepsoriëntatie is vastgelegd;
- Hij ontvangt gerichte vacatures via het door hem gekozen communicatiekanaal;
- Er wordt systematisch een maandelijks contact georganiseerd, met minstens één individueel gesprek met een adviseur elke 4 maanden (behalve bij interactief digitaal en werkzoekenden in opleiding). Dit contact kan verschillende vormen aannemen (persoonlijk, op afstand, telefonisch of via de persoonlijke digitale ruimte begeleid door artificiële intelligentie), naargelang van het type begeleiding en de behoeften van de werkzoekende;
- Een actieplan wordt op elk moment van het parcours voortdurend bijgewerkt: opleidingen, competentiebalansen, stages, competentievalidaties, persoonlijke stappen die de werkzoekende zelf ondernomen heeft, enz.
Een logica van wederzijdse betrokkenheid
Dit nieuwe kader berust op een duidelijk evenwicht tussen rechten en plichten:
- De Forem biedt een gerichte, aangepaste, dynamische begeleiding en mobiliseert de juiste instrumenten en actoren. De Forem verzorgt een kwaliteitsvolle matching tussen vraag en aanbod van werk en stuurt relevante vacatures, aansluitend bij het profiel van de werkzoekende, via het gekozen communicatiekanaal (sms, e-mail, persoonlijke ruimte…);
- De Forem vraagt systematisch feedback van werkgevers die van zijn diensten gebruikmaken, met het oog op een voortdurende verbetering van de dienstverlening aan werkzoekenden en werkgevers;
- De werkzoekende neemt zelf verantwoordelijkheid en is een proactieve actor in zijn eigen parcours, hij verbindt zich er niet alleen toe zijn actieplan te volgen, te reageren op vacatures, actief en bereikbaar te blijven, maar ook om zelfstandig eigen stappen te zetten en zijn actieplan aan te vullen.
De controle op de actieve zoektocht naar werk voor alle werkzoekenden is nu doeltreffend en gaat gepaard met sancties bij niet-naleving.
Bij niet-reactie, het stopzetten van een opleiding, weigering van werk of opleiding of herhaalde niet-medewerking zijn er, naast financiële sancties, maatregelen voorzien die kunnen gaan tot het einde van de begeleiding en de inschrijving bij de Forem.
Een dynamiek gericht op stabiele werkgelegenheid
Naast het aanbieden van vacatures vanaf de inschrijving, stelt de Forem binnen de 4 maanden na de inschrijving aan elke werkzoekende minstens één concrete actie voor:
- Een concreet aanbod van een zogenaamd „passend” werk;
- Een instap in een opleiding die prioritair gericht is op knelpuntberoepen of beroepen met veel vraag op de arbeidsmarkt;
- Een stage in een onderneming;
- Of, voor de meer kwetsbare personen, een gerichte voorbereidende stap.
Het doel is duidelijk: de inschakelingstermijnen verkorten en dynamische, op elk individu afgestemde parcours uitbouwen naar stabiele werkgelegenheid.