Op voorstel van minister van Media Jacqueline Galant heeft de Regering van de Federatie Wallonië-Brussel in eerste lezing de omzetting in haar wettelijke basis (SMA-decreet) goedgekeurd van de EMFA-verordening (European Media Freedom Act), die de onafhankelijkheid, de vrijheid en het pluralisme van de media moet beschermen. « Terecht of niet, men heeft vaak de indruk dat de Europese Unie zich niet bezighoudt met onderwerpen die de burgers dagelijks aanbelangen. Toch heeft de European Media Freedom Act een concrete impact op onze samenleving: hij wil de kwaliteit van onze informatie versterken en tegelijk diegenen die ons informeren beter beschermen. Zoals ik al eerder heb aangegeven: de morele en fysieke integriteit van journalisten moet ten allen tijde beschermd worden » zegt Jacqueline Galant, minister van Media.
Wat is de EMFA?
De European Media Freedom Act is een Europese verordening, aangenomen in 2024 en van toepassing sinds 8 augustus 2025, die onder meer beoogt de redactionele onafhankelijkheid te versterken, het pluralisme van de media te waarborgen en de openbare-omroepmedia te ondersteunen.
Vlaanderen en de Duitstalige Gemeenschap zijn al gestart met de omzetting van de EMFA-verordening, zodat voortaan alle gemeenschappen van België klaar zijn.
Welke impact in de Federatie Wallonië-Brussel?
De meeste verplichtingen uit de EMFA-verordening zijn al opgenomen in wettelijke bepalingen van het SMA-decreet en staan dus al onder toezicht van onafhankelijke instanties. De belangrijkste bepalingen van de verordening die aanleiding geven tot een wijziging van het SMA-decreet zijn die met betrekking tot de onafhankelijke werking van de openbare-omroepmedia en de beoordeling van concentraties op de mediamarkt.
- De versterking van de onafhankelijke werking van de openbare-omroepmedia
Het voorontwerp van decreet voert een benoemings- en afzettingsprocedure in voor de leden van de raad van bestuur en de directeurs van de lokale media, die vrijwel vergelijkbaar is met wat voorzien is voor de RTBF.
Het legt ook vast dat de financieringsprocedures gebaseerd moeten zijn op transparante en objectieve criteria die vooraf zijn vastgesteld en die de aanbieders van openbare-omroepmedia « voldoende, duurzame en voorspelbare » financiële middelen moeten waarborgen. Dit is in de praktijk reeds het geval (beheersovereenkomst van de RTBF, overeenkomsten met de lokale media).
- De beoordeling van concentraties op de mediamarkt
De omzetting van de verordening heeft als doel om, in geval van concentratie van ondernemingen die actief zijn op de mediamarkt, de effecten van deze concentratie op het pluralisme en de redactionele onafhankelijkheid te beoordelen. De EMFA-verordening bepaalt dus dat de lidstaten verplicht zijn om inhoudelijke en procedurele regels vast te stellen en de autoriteiten aan te wijzen die belast zullen zijn met deze beoordeling.
Het voorontwerp wijzigt dus artikel 2.2-3 van het SMA-decreet betreffende de pluralismeanalyse wanneer een significante positie van een dienstenuitgever of een dienstendistributeur wordt vastgesteld. Deze procedure houdt nu ook rekening met gevallen van concentratie op de audiovisuele mediamarkt.
« Laten we duidelijk zijn: onze wettelijke basis omvatte al een zeer grote meerderheid van de bepalingen uit de EMFA-verordening, het gaat hier om technische bepalingen die de bestaande regels versterken. De vrijheid en onafhankelijkheid van de pers nemen een belangrijke plaats in binnen de Federatie Wallonië-Brussel en wij zullen er onophoudelijk over waken dat dit zo blijft » besluit Jacqueline Galant, minister van Media.