Een delegatie van het Europees Parlement, die zeven politieke fracties vertegenwoordigt en geleid wordt door Sophie Wilmès, voorzitter van de opvolgingsgroep voor democratie, rechtsstaat en grondrechten (DRFMG) binnen de commissie LIBE, heeft deze woensdag een driedaags bezoek aan Hongarije afgerond, achttien maanden na haar vorige missie in april 2025.
Naast Sophie Wilmès (Renew Europe) bestond de delegatie uit Michał Wawrykiewicz (EVP), Alessandro Zan (S&D), András László (PfE), Sebastian Tynkkynen (ECR), Tineke Strik (Groenen/EVA) en Milan Uhrík (ESN).
Dit bezoek stelde de Europese parlementsleden in staat om een diepgaande transformatie van het Hongaarse politieke en institutionele landschap vast te stellen, gekenmerkt door een indrukwekkend hervormingstempo sinds het aantreden van de nieuwe regering.
In slechts enkele maanden tijd werden bijzonder significante vorderingen gemaakt om te beantwoorden aan langlopende bezorgdheden over democratie, de rechtsstaat en de grondrechten. Het einde van het regeren per decreet in het kader van de noodtoestand, de afschaffing van het Bureau voor de bescherming van de soevereiniteit, belangrijke hervormingen op het vlak van justitie en corruptiebestrijding, de toetreding van Hongarije tot het Europees Openbaar Ministerie, de invoering van nieuwe waarborgen voor de onafhankelijkheid van de media, alsook de intrekking van verschillende discriminerende bepalingen van de wet op de kinderbescherming gericht tegen LGBTIQ+-personen, behoren tot de meest opmerkelijke ontwikkelingen.
Deze vooruitgang begint ook op Europees niveau erkenning te krijgen, zoals blijkt uit de recente beslissing van de Raad om de budgettaire conditionaliteitsmaatregelen ten aanzien van Hongarije op te heffen.
Sophie Wilmès verwelkomt deze ontwikkelingen: “Het contrast met ons bezoek in 2025 is opvallend. De omvang en het tempo van de hervormingen die in slechts enkele maanden zijn doorgevoerd, zijn indrukwekkend. Veel zorgen die in het verleden werden geuit, hebben al een antwoord gekregen en de eerste concrete resultaten zijn nu zichtbaar. Deze vooruitgang moet en verdient het om ten volle erkend te worden.”
Toch blijven er belangrijke uitdagingen bestaan, met name op het vlak van de onafhankelijkheid van justitie, de doeltreffendheid van onderzoeken en vervolgingen in zaken van corruptie op hoog niveau, de concentratie van de media en de beperkingen die nog steeds rusten op de rechten van LGBTIQ+-personen. Het hervormingsproces is dus nog lang niet voltooid.
Er zijn al nieuwe maatregelen aangekondigd, waaronder een grondige hervorming van de mediasector om structurele problemen zoals de transparantie van media-eigendom en door de staat gefinancierde institutionele reclame aan te pakken, een hervorming van de kieswetgeving om een pluralistischere democratie te bevorderen, en de uitwerking van een nieuwe Grondwet in het kader van een breed publiek raadplegingsproces. Verdere hervormingen zullen ook nodig zijn om effectieve toegang tot asielprocedures te garanderen en de naleving van Europese juridische normen te verzekeren.
Het zal essentieel zijn om erop toe te zien dat deze hervormingen daadwerkelijk worden uitgevoerd, via inclusieve processen en met duurzame democratische waarborgen.
Naast de situatie in Hongarije benadrukte Sophie Wilmès ook de bredere vraagstukken die dit proces oproept: “De Europese Unie heeft zich uitgerust met instrumenten om te reageren wanneer de rechtsstaat verzwakt. Maar zijn we even goed uitgerust om initiatieven te ondersteunen die erop gericht zijn deze te herstellen? Het heropbouwen van democratische instellingen vergt tijd en soms diepgaande transformaties. We moeten nadenken over hoe we geboekte vooruitgang kunnen erkennen, prioriteiten kunnen bepalen en de nodige ruimte kunnen laten voor hervormingen, zonder ooit toe te geven op onze fundamentele principes. Eén ding is zeker: voortdurende dialoog en nauwgezette opvolging blijven onmisbaar.”
Naast de vooruitgang die blijkt uit de vrijgave van Europese fondsen, behandelt het verslag van het Europees Parlement in het kader van artikel 7 ook bredere kwesties waarop eveneens vooruitgang wordt verwacht: grondwetshervorming, kieswetgeving, grondrechten en gelijkheid, met inbegrip van de rechten van LGBTIQ+-personen en Roma, asiel en economische en sociale rechten.
De delegatie zal nu de conclusies van haar missie consolideren en hierover verslag uitbrengen aan de commissie LIBE.
Op dit moment zijn er nog geen conclusies getrokken over de toekomst van de procedure die is opgestart op grond van artikel 7.
Een plenair debat en de goedkeuring van een resolutie over Hongarije staan gepland tijdens de komende zittingen van het Europees Parlement.