Gelijke kansen

Voorkomen en bestraffen

Racisme, antisemitisme, seksisme en homofobie leiden nog altijd tot discriminerend gedrag, soms tot fysiek geweld toe. Wij veroordelen ze zonder nuance en zonder uitzondering. Tegenover die realiteit heeft de staat twee plichten: voorkomen en bestraffen.

Voorkomen begint op school. Daar leren kinderen van jongs af aan dat iedereen gelijk is voor de wet en dat elke discriminatie onaanvaardbaar is. Die eis vloeit rechtstreeks voort uit het universalisme dat aan de basis ligt van het liberale project: de ander eerst als je gelijke behandelen, en pas daarna als iemand die anders is.

Een intercultureel model, geen multiculturalisme

Dat universalisme vertaalt zich glashelder: geen enkele verschillende behandeling op grond van overtuigingen. Geen enkele. De “redelijke aanpassingen”, een tijdlang uitgeprobeerd in Québec, tonen waar dat toe leidt: je vertrekt van het recht op verschil en je belandt bij verschil in rechten. Onze visie op gelijkheid laat geen enkel cultureel relativisme toe.

Het recht op verschil bestaat, maar het wordt uitgeoefend binnen een kader: een sokkel van gemeenschappelijke waarden en principes, door iedereen erkend en niet onderhandelbaar. Dat is geen multiculturalisme, waarbij elke groep volgens eigen regels leeft. Het is een intercultureel model: dezelfde rechten, dezelfde plichten, voor alle burgers.

De vrijheid om zelf te bepalen wie je bent

Iedereen moet zijn geloof vrij kunnen beleven, van geloof kunnen veranderen, niet kunnen geloven en elk dogma kunnen afwijzen. Tussen vrouwen en mannen geldt hetzelfde principe: de vrijheid om zelf te bepalen wie je bent, zonder onderworpen te zijn aan genderstereotypen die individuele ambities afremmen.

Die redenering geldt voor al de rest: afkomst, leeftijd, overtuiging, geaardheid, cultuur, sociale achtergrond. Niemand mag worden vastgepind op het hokje waarin hij geboren is. Dat is de diep emanciperende kracht van het liberale project.