De PS roept schande over het Plan Grote Koude… Nochtans is er op dit moment geen enkele officiële beslissing genomen door Minister Van Bossuyt. In de feiten is deze bevoegdheid sowieso overgedragen aan de Gewesten bij de 6de staatshervorming, onder de Regering van Elio Di Rupo. Het gaat dus om een zogenaamde „overgenomen“ bevoegdheid. De PS vergeet dat ze zelf aan de oorsprong ligt van deze bevoegdheidsoverdracht en verspreidt valse informatie. Indien de Minister dit voornemen bevestigt, zal de Waalse Regering, onder leiding van Minister-President Adrien Dolimont, haar verantwoordelijkheid opnemen en zich engageren om de 130.000 € financiering van dit beleid voor de twee betrokken Waalse steden, Charleroi en Luik, over te nemen.
Opnieuw stelt de Parti Socialiste zich verontwaardigd op en roept schande door de federale regering te beschuldigen van het „laten vallen“ van de meest kwetsbaren door de financiering voor het Plan Grote Koude te schrappen. Maar achter deze slogans schuilt een veel eenvoudigere realiteit: dit dossier valt onder de Gewesten sinds de 6de staatshervorming, geleid door een socialistische eerste minister, Elio Di Rupo. Spreken over een terugtrekking van de federale overheid is dus de waarheid verdraaien. Onze rol, als MR, is de feiten te herstellen, de historiek en de bevoegdheidsverdeling duidelijk uit te leggen en te tonen dat de PS fake news verspreidt om haar eigen vroegere politieke keuzes te verbergen.
- De PS klaagt het einde aan van de federale subsidie (65.000 € per grote stad) voor winteropvang en beschuldigt de regering ervan de daklozen te „laten vallen“. Dat is onjuist.
- Op dit moment is er geen enkele officiële beslissing genomen door Minister Van Bossuyt. Mogelijk zal de federale overheid op termijn de afschaffing bekrachtigen van deze zogenaamde „overgenomen“ bevoegdheid, die bij de 6de staatshervorming onder de regering van Elio Di Rupo (2011-2014) aan de Gewesten werd overgedragen. De bevoegdheden, budgetten en middelen zijn overgedragen en de federale overheid leverde nog slechts een symbolische aanvulling, die bovendien door de Inspectie van Financiën als incoherent werd beoordeeld. De federale overheid beschuldigen van terugtrekking is dus pure fake news: de PS probeert vooral te doen vergeten dat ze zelf aan de oorsprong ligt van deze bevoegdheidsoverdracht.
- In elk geval, indien de federale overheid deze subsidie zou afschaffen, zal Wallonië, voor dezelfde bedragen (65.000 € voor Charleroi en 65.000 € voor Luik), het beleid overnemen dat de federale overheid in dat geval zou laten vallen.
1. De precieze feiten
De pers berichtte dat Minister Van Bossuyt (bevoegd voor Sociale Integratie en Grootstedenbeleid) van plan is de federale subsidie te schrappen die al enkele jaren wordt toegekend aan vijf grote steden (Brussel, Antwerpen, Gent, Luik, Charleroi). Het ging om een jaarlijks bedrag van ongeveer 65.000 € per stad, bedoeld om de winteropvangcapaciteit in het kader van het Plan Grote Koude te versterken. Deze afschaffing zou ingaan vanaf de winter 2025-2026. Op dit moment is er geen enkele officiële beslissing genomen door Minister Van Bossuyt.
Indien dit inderdaad het geval zou zijn, zou dit gerechtvaardigd worden door het feit dat deze bevoegdheid al sinds 2014 geregionaliseerd is. Trouwens, de Inspectie van Financiën herinnert er al enkele jaren aan dat de winteropvang de verantwoordelijkheid is van de lokale besturen en de Gewesten en dat de federale subsidie slechts een facultatieve en occasionele steun vormde.
Les Engagés hebben de afschaffing bekritiseerd, maar erkenden dat de bevoegdheid wel degelijk aan de Gewesten was overgedragen. De PS eiste van haar kant onmiddellijk de opschorting van de maatregel en de bijeenroeping van een interministeriële conferentie. Maar dit discours houdt geen rekening met de juridische en institutionele realiteit.
2. De bevoegdheid: wat zeggen het recht en de geschiedenis
De strijd tegen dakloosheid en het grootstedenbeleid werden geregionaliseerd bij de 6de staatshervorming, onderhandeld tussen 2011 en 2014 en bekrachtigd onder de regering Di Rupo. Deze hervorming droeg bijna 17 miljard € aan bevoegdheden en middelen over aan de deelentiteiten. Onder deze bevoegdheden vielen expliciet het grootstedenbeleid en de begeleiding van daklozen.
Op 12 mei 2014 werd een samenwerkingsakkoord ondertekend tussen de federale overheid, de Gewesten en de Gemeenschappen om de strijd tegen dakloosheid te kaderen en de taakverdeling te organiseren. Het akkoord bevestigt dat de operationele uitvoering bij de Gewesten en de lokale overheden ligt (met name de OCMW's), terwijl de federale overheid occasioneel bepaalde initiatieven kan ondersteunen. In 2024 werd dit akkoord bijgewerkt, waardoor de samenwerkingslogica werd versterkt, maar de hoofdrol van de Gewesten werd bevestigd.
In Wallonië is het Plan Grote Koude een officieel regionaal instrument: het wordt gecoördineerd door de regionale diensten en uitgevoerd door de OCMW's en lokale verenigingen. De portaalsite van Wallonië legt dit heel duidelijk uit. De bevoegdheid is dus zonder twijfel. De federale subsidie die vandaag wordt afgeschaft, was slechts een symbolische en residuele aanvulling.
3. Waar zit de fake news van de PS?
De PS probeert te doen geloven dat de federale overheid een bevoegdheid laat vallen die nog steeds haar taak zou zijn. Dat is een leugen. Sinds 2014 hebben de Gewesten niet alleen de bevoegdheid gekregen, maar ook de financiële en menselijke middelen om de winteropvangvoorzieningen te organiseren. Spreken over een terugtrekking van de federale overheid is dus volledig misleidend. Wat de PS vandaag aanklaagt, zijn de rechtstreekse gevolgen van een staatshervorming waarvan ze zelf de auteur is. Het was onder leiding van Elio Di Rupo, destijds eerste minister, dat de bevoegdheid aan de Gewesten werd overgedragen. De federale overheid vandaag beschuldigen betekent doen alsof men deze historische en institutionele realiteit vergeten is.
4. Mini FAQ
- V: Bezuinigt de federale overheid op humanitaire hulp?
A: Nee. Ze beëindigt een facultatieve subsidie in een materie die al meer dan tien jaar geregionaliseerd is. - V: Wie moet de extra bedden financieren?
A: De Gewesten en de gemeenten, zoals voorzien sinds de 6de hervorming. - V: Wat stelt de MR voor?
A: De continuïteit van de opvang garanderen via de regionale budgetten: geen enkel bed verloren deze winter.
5. Conclusie
De afschaffing van de federale financiering is geen desengagement, maar de naleving van de bevoegdheidsverdeling zoals ze onder de regering Di Rupo werd vastgelegd. Het is een hervorming die door de PS zelf gewild en gestemd werd, en waarvoor ze destijds de verantwoordelijkheid opnam. Vandaag roept links schande om haar eigen keuzes te verbergen en misleidt zo de bevolking. De MR daarentegen neemt de waarheid op zich: de Gewesten moeten hun verantwoordelijkheid opnemen en garanderen dat niemand deze winter buiten slaapt. Wij willen structurele oplossingen, geen politiek gekonkel.