De MR strijdt om de schoolkantines te beschermen

1. Btw op afhaalmaaltijden

Zou de maatregel die de federale overheid in het kader van het grote federale conclaaf neemt om onze overheidsfinanciën te saneren, en die erin bestaat de btw op “take away”-maaltijden van 6% naar 12% te verhogen, een impact kunnen hebben op bepaalde schoolinstellingen? Om deze vraag te beantwoorden, moeten twee situaties worden onderscheiden:

• De schoolinstelling die zelf de broodjes of maaltijden bereidt en verkoopt. Onder voorbehoud van de nog lopende besprekingen op federaal niveau, zouden deze instellingen niet getroffen worden door de maatregel. Artikel 44 van het btw-wetboek voorziet immers dat het schoolonderwijs vrijgesteld is van btw op, onder meer, “(…) de verstrekking van huisvesting, voeding, dranken en didactisch materiaal dat gebruikt wordt voor het vrijgestelde onderwijs, verricht door publiekrechtelijke lichamen of door andere instellingen die als vergelijkbaar worden beschouwd (…)”.
• De schoolinstelling die een externe operator inschakelt voor de schoolmaaltijden. Deze zouden, zoals de zaken nu staan, wel getroffen kunnen worden door de btw-verhoging van 6% naar 12%, zoals Minister Jambon in herinnering bracht.

Toch heeft de MR, gesteund door Les Engagés, onmiddellijk gepleit (en blijft dit doen) voor een vrijstelling voor de schoolkantines. Op 13 januari 2026 schreef Minister Valérie Glatigny overigens naar Minister Jambon om zijn aandacht te vestigen op de gevolgen van een dergelijke maatregel voor de leerlingen. Er zullen binnenkort besprekingen plaatsvinden op federaal niveau over de maatregel in zijn geheel en, meer bepaald, over de toepassing ervan op schoolkantines, na advies van de Raad van State.

Overigens, en ter herinnering, heeft de Federatie Wallonië-Brussel geenszins de mogelijkheid afgeschaft om gratis maaltijden aan te bieden aan leerlingen van scholen met een lage socio-economische index. Zij heeft integendeel besloten om een deel van de middelen die voordien bestemd waren voor de projectoproep “Schoolmaaltijden” over te hevelen naar de werkingsmiddelen van de betrokken scholen vanaf het schooljaar 2026-2027.

Naast de afschaffing van het specifieke mechanisme van de projectoproep (dat niet alle scholen ten goede kwam), werd immers 14 miljoen euro overgeheveld:

• Voor scholen van het gewoon basisonderwijs, binnen het mechanisme van de gedifferentieerde omkadering, het publiek dat al van deze middelen kon genieten, en dit voor een totaal van 13 miljoen euro;
• Voor scholen van het gespecialiseerd basisonderwijs, binnen hun werkingsmiddelen, en voor een totaal van 1 miljoen euro.

Deze bedragen zijn bedoeld om, indien de scholen dit willen, maaltijden aan de leerlingen aan te bieden.

2. Beheer van de PWA's

Het PWA-systeem brengt werknemers en gebruikers samen in het kader van de uitvoering van bepaalde activiteiten, bijvoorbeeld hulp bij klein tuinonderhoud, of hulp bij kinderopvang in scholen (toezicht tijdens de middagpauze).

Het is deels dankzij de financiering van de Federatie Wallonië-Brussel (8,5 miljoen euro) dat talrijke scholen PWA-personeel inzetten. Maar sinds 1 januari 2026, na de goedkeuring van een federale programmawet, kunnen personen die geen werkloosheidsuitkering meer ontvangen, niet langer toegang krijgen tot het PWA-systeem.

Om de effecten van de federale wetgeving te voorkomen, heeft de Waalse Regering, op vraag van Ministers Glatigny en Jeholet, tijdelijke maatregelen goedgekeurd, momenteel zonder einddatum, die de toegangsvoorwaarden tot het PWA-systeem herdefiniëren. Deze maatregelen laten enerzijds toe dat personen die uitgesloten zijn van werkloosheid via het PWA kunnen blijven werken, en anderzijds dat werkzoekenden met een lage of zeer lage tewerkstelbaarheid er toegang tot krijgen.

Op het niveau van de Brusselse Regering heeft Minister Glatigny Minister Clerfayt meermaals over dit onderwerp aangesproken, zowel rechtstreeks als via haar Kabinet en tijdens de ICM Werk. Deze laatste heeft in een brief van 8 januari 2026 bevestigd dat de Brusselse Regering de intentie heeft om maatregelen te nemen die gelijkaardig zijn aan die van de Waalse Regering, maar met inwerkingtreding op 1 maart 2026 (en niet op 1 januari 2026).

Een brief van Minister Clerfayt werd naar de PWA's gestuurd om hen hierover te informeren, en de FPO/WBE werden rechtstreeks door Minister Glatigny op de hoogte gehouden.

Daarnaast bespreekt de federale overheid momenteel een versoepeling van het PWA-systeem voor leefloongerechtigden: het bedrag verkregen via een PWA-activiteit zou niet langer worden afgetrokken van het leefloon.

Laten we ook herinneren dat er geen einde komt aan het PWA-systeem: de werkloosheidshervorming beperkt enkel de duur ervan tot 2 jaar voor een begunstigde van werkloosheidsuitkeringen.

Tot slot zouden de uitbreiding van het flexi-jobsysteem naar alle sectoren, waaronder het onderwijs, en de verhoging van het inkomensplafond naar 18.000 euro per jaar, ook een hulp kunnen betekenen voor scholen, door hen bijvoorbeeld toe te laten een werknemer of een gepensioneerde onder het statuut van “flexi-job” in te zetten.