We moderniseren het overheidsmanagement in Wallonië en de Federatie Wallonië-Brussel grondig: minder mandaten, opener en strenger wervingsbeleid, versterkte evaluaties en een verloning die meer gekoppeld is aan resultaten. Ons doel is duidelijk: de beste profielen aantrekken, overheidsleiders meer verantwoordelijk maken en de efficiëntie van onze administraties versterken. Minder posten. Meer eisen. Meer resultaten.
De hervorming, geleid door Jacqueline Galant, rust op 4 pijlers:
– 1ste pijler: Rationalisering van de mandaten en topmanagementfuncties: We breken met de logica die er te lang in bestond om directiefuncties in het zuiden van het land te vermenigvuldigen. We verminderen het aantal mandaten en topmanagementfuncties, met een vermindering van 25% die al voorzien is in de Federatie Wallonië-Brussel. Dit is een keuze voor voorbeeldgedrag, goed bestuur en een strikt beheer van de overheidsmiddelen.
– 2de pijler: Openstelling van de topmanagementfuncties voor talent uit het middenveld: De hervorming maakt een einde aan een te gesloten systeem door de topmanagementfuncties open te stellen voor talent uit het middenveld. Het doel is om de beste managers aan te werven, in staat om verandering te sturen, teams te mobiliseren en resultaten te boeken, ongeacht hun professionele achtergrond.
– 3de pijler: Versterking van de evaluaties van topmanagers: Onze hervorming voert een echte resultaatcultuur in: topmanagers zullen veel regelmatiger opgevolgd en geëvalueerd worden, tot drie keer per jaar, op de realisatie van hun doelstellingen en de kwaliteit van hun management. Vanaf 2030 zal een deel van hun verloning gekoppeld zijn aan collectieve doelstellingen en kan een negatieve evaluatie leiden tot een vervroegde beëindiging van het mandaat.
– 4de pijler: Versterking van de toegangsvoorwaarden voor topmanagementfuncties: Kandidaten zullen een stevige managementervaring moeten aantonen en een externe, onafhankelijke en bindende evaluatie moeten doorstaan. De Regering zal een als ongeschikt beoordeelde kandidaat niet meer kunnen aanstellen, wat benoemingen garandeert die meer op competenties gebaseerd zijn en bijdraagt aan de depolitisering van de aanstellingen.
- De krijtlijnen van de hervorming:
Deze ambitieuze hervorming, gedragen door de MR, sluit volledig aan bij de engagementen uit de Gemeenschaps- en Gewestverklaringen, die voorzien in een regelmatigere evaluatie van de administraties en een versterkte verantwoordelijkheid van hun management.
Gedragen door minister Galant, berust ze op vier pijlers:
1ste pijler: Rationalisering van de mandaten en topmanagementfuncties:
De eerste pijler van deze hervorming bestaat uit een ambitieuze rationalisering van het aantal mandaten en topmanagementfuncties.
In de Federatie Wallonië-Brussel zal het aantal mandaten al met 25% verminderen. In Wallonië moet de hervorming nog verfijnd worden.
Deze aanpak beantwoordt aan een vereiste van voorbeeldgedrag, goed bestuur en verantwoord gebruik van overheidsmiddelen. Decennialang bestond het politieke antwoord te vaak uit het creëren van nieuwe functies en bijgevolg nieuwe mandaten. De MR en Les Engagés kiezen vandaag voor het omgekeerde: het aantal mandaten verminderen. Deze koers vormt een ongeziene breuk met de praktijken uit het verleden.
2de pijler: Openstelling van de topmanagementfuncties voor talent uit het middenveld:
De tweede pijler van de hervorming beoogt de toegang tot topmanagementfuncties verder open te stellen voor talent uit het middenveld met een stevige managementervaring.
Het doel is duidelijk: aan het hoofd van de administraties gaat het niet alleen om het aanwerven van technische experts, maar ook van leiders die in staat zijn teams te mobiliseren, interne competenties te valoriseren, verandering te sturen en de collectieve prestaties concreet te verbeteren.
Tot nu toe heeft het CMP[1] echter niet aangetoond in staat te zijn om, buiten de profielen die al uit de overheidsdienst komen, ervaren managers uit andere sectoren aan te trekken. De hervorming beoogt dus de wervingspoel te verbreden om de administraties toegang te geven tot de beste managementcompetenties, ongeacht het professionele traject van de kandidaten.
3de pijler: Versterking van de evaluaties van topmanagers:
De derde pijler van de hervorming betreft een grotere verantwoordelijkheid van de topmanagers en een substantiële versterking van hun evaluatie.
Terwijl ze momenteel slechts twee keer geëvalueerd worden over een periode van vijf jaar, zullen topmanagers voortaan tot drie keer per jaar geëvalueerd kunnen worden. Deze evolutie zal een regelmatigere opvolging mogelijk maken van het behalen van doelstellingen, de kwaliteit van het management en de goede werking van de teams.
Vanaf 2030 zal bovendien een deel van hun verloning variabel zijn en gekoppeld aan het behalen van vooraf vastgestelde collectieve doelstellingen. De ambitie is om een echte resultaatcultuur te verankeren binnen de administraties, door de collectieve prestatie te valoriseren eerder dan een louter individuele logica.
Tot slot kan een negatieve evaluatie leiden tot een vervroegde beëindiging van het mandaatcontract, wat in het huidige stelsel niet het geval is.
4de pijler: Versterking van de toegangsvoorwaarden voor topmanagementfuncties:
De vierde en laatste pijler van de hervorming beoogt de toegangsvoorwaarden tot topmanagementfuncties te versterken.
Voortaan zullen kandidaten een bewezen ervaring in het leiden van grote teams moeten aantonen en moeten slagen voor een assessment georganiseerd door een externe en onafhankelijke operator. Deze vereiste moet garanderen dat de benoemde personen over de managementcompetenties beschikken die nodig zijn om complexe administraties te leiden, hun teams te mobiliseren en de vastgestelde doelstellingen te behalen.
Dit assessment zal een bindend karakter hebben: een kandidaat die als ongeschikt wordt beoordeeld, kan niet door de Regering worden aangesteld. Deze laatste zal dus niet langer kunnen afwijken van de onafhankelijke beoordeling van de managementcompetenties om een kandidaat te weerhouden.
De hervorming vormt zo een belangrijke vooruitgang op het vlak van objectivering en depolitisering van de aanstellingen. Tot nu toe hebben weinig regeringen de eisen inzake onafhankelijkheid, transparantie en competentie bij de toegang tot de hoogste administratieve functies zo ver doorgedreven.
- Een grondige transformatie van de administratie
Wij dragen een globale hervorming die het overheidsmanagement grondig wil transformeren: minder mandaten, meer eisen, geobjectiveerde aanstellingen en een echte resultaatcultuur.
- Meer verantwoordelijkheden, een aangepast pakket. De vermindering van het aantal mandaten impliceert een herverdeling van de taken en verantwoordelijkheden. Het is dus logisch om het loonpakket aan te passen, met de afschaffing van bepaalde voordelen, zoals chauffeurs.
- Geen euro extra voor de belastingbetaler. De Inspectie van Financiën heeft tweemaal bevestigd dat de hervorming op lange termijn budgettair neutraal zal zijn, en zelfs besparingen kan opleveren. Deze neutraliteit vloeit voort uit de vermindering van het aantal mandaten, de afschaffing van voordelen en de reorganisatie van het overheidsmanagement.
- Significante managementervaring vereist. De hervorming vereist een significante managementervaring — van zeven tot tien jaar afhankelijk van de functie — evenals een extern, onafhankelijk en bindend assessment. Een niet-aanbevolen kandidaat kan niet worden aangesteld.
- Private ervaring wordt eindelijk erkend. Jaren ervaring opgedaan in de privésector kunnen voortaan in aanmerking worden genomen voor de toegang tot deze functies, op dezelfde manier als ervaring in de overheidssector. Dit maakt het mogelijk de functies echt open te stellen voor de beste profielen, zonder dat deze erkenning automatisch een invloed heeft op het bedrag van de verloning.
[1] Het Certificaat Overheidsmanagement (CMP) is een opleiding van de School voor Overheidsmanagement waarmee men momenteel kan toetreden tot de pool van kandidaten die bevoegd zijn om te solliciteren naar topmanagementfuncties onder het mandaatstelsel binnen de Waalse administraties en de Federatie Wallonië-Brussel.