Dit nieuwe schooljaar markeert een nieuwe stap voor ons onderwijs. Een start in het teken van een duidelijke ambitie: de eisen, de excellentie en het slagen van elke leerling opnieuw centraal stellen in de school.
Voor de MR is eisen stellen geen vies woord. Het is integendeel een essentiële voorwaarde voor gelijke kansen. Geloven in elke leerling betekent ook geloven in zijn of haar vermogen om te groeien, zichzelf te overtreffen en ambitieuze doelen te bereiken.
Op initiatief van Valérie Glatigny, Eerste Vicepresident en Minister van Onderwijs en Volwassenenonderwijs, en dankzij het werk dat samen met haar kabinet werd verricht, treden dit schooljaar meteen verschillende krachtige maatregelen in werking om deze ambitie waar te maken.
Maar het optrekken van het verwachte niveau heeft alleen zin als we tegelijk de leerlingen en de onderwijsteams de middelen geven om dat te bereiken. Meer eisen dus, maar ook meer begeleiding zodat iedereen kan slagen.
Moeilijkheden vroeger opsporen om er beter op te reageren
Grote nieuwigheid van dit schooljaar: leerlingen van het 4e leerjaar lager onderwijs leggen voor het eerst de CLE-test af: Rekenen, Lezen, Schrijven.
Het gaat noch om een examen met certificerende waarde, noch om een instrument om te bestraffen. Het doel is eenvoudig: vroeger een beeld hebben van de verworven kennis om moeilijkheden te identificeren voordat ze zich vastzetten.
Zo kunnen de onderwijsteams de vaardigheden die opnieuw moeten worden ingeoefend gericht aanpakken en een aangepaste begeleiding opzetten.
Deze nieuwe aanpak gaat gepaard met extra middelen: 25 miljoen euro vers geld wordt geïnvesteerd in de persoonlijke begeleiding, wat neerkomt op 220 extra voltijdequivalenten (VTE) in het lager onderwijs en 140 extra voltijdequivalenten (VTE) in het 1e jaar secundair onderwijs.
En begeleiding is niet alleen bedoeld voor leerlingen met moeilijkheden: ook wie de verwachte vaardigheden al onder de knie heeft, moet verder kunnen gaan en zichzelf kunnen overtreffen.
De basisvaardigheden versterken en de leerlingen voorbereiden op de wereld van morgen
Lezen, schrijven, rekenen: de school moet vóór alles elk kind de beheersing van de fundamentele kennis garanderen die onmisbaar is om zijn toekomst op te bouwen.
Vanaf dit schooljaar krijgen leerlingen van het 1e jaar secundair onderwijs 5 uur wiskunde per week, dus een uur extra, om de beheersing van de basisvaardigheden te versterken.
Maar eisen stellen betekent ook jongeren voorbereiden op de wereld waarin ze leven. Twee uur per week zullen voortaan aan digitale vaardigheden worden gewijd in het kader van de cursus FMTTN (Manuele, technische, technologische en digitale vorming).
Het doel beperkt zich niet tot het leren gebruiken van hulpmiddelen: de leerlingen zullen ook beter leren begrijpen hoe digitale technologie en algoritmes werken, maar ook een kritische kijk ontwikkelen op nieuwe technologieën, inclusief kunstmatige intelligentie.
Want een ambitieuze school moet zowel de essentiële kennis verankeren als jongeren de sleutels aanreiken om de veranderingen in onze samenleving te begrijpen.
Hogere eisen om elke leerling naar boven te trekken
Het niveau van ons onderwijs optrekken vereist ook duidelijke doelstellingen.
Vanaf de evaluaties van juni 2027 wordt de slaagdrempel voor de externe certificerende evaluaties op 60% gebracht.
Voor het CEB moet de leerling minstens 50% behalen in elk van de drie geëvalueerde vakken (Frans, wiskunde en wereldoriëntatie) en een globaal gemiddelde van minstens 60%. Voor het CE1D en het CESS wordt de drempel op 60% vastgelegd voor elke externe evaluatie.
Het doel is duidelijk: een echte beheersing van de verwachte vaardigheden garanderen en het schoolsucces opnieuw centraal stellen in het traject van elke leerling.
Deze logica ligt ook aan de basis van de afschaffing van de automatische overgang tussen het 1e en het 2e jaar secundair onderwijs.
Meer eisen, maar ook meer begeleiding
Meer eisen stellen zonder meer te begeleiden zou een fout zijn.
Daarom gaat dit schooljaar de versterking van de eisen systematisch samen met extra middelen om de leerlingen te helpen deze te bereiken.
Moeilijkheden moeten vroeger worden opgespoord. De basiskennis moet worden verankerd. Remediëring moet plaatsvinden voordat achterstanden te groot worden.
Dit zal onder meer gebeuren via meer co-teaching, werk in kleine groepen en gerichte remediëring.
De geleidelijke afschaffing van het gedifferentieerd niveau past ook in deze logica: de middelen die daaraan werden besteed, verdwijnen niet. 24,5 miljoen euro wordt behouden en heroriënteerd naar de versterkte begeleiding van leerlingen in het 1e jaar secundair onderwijs.
De teams opnieuw tijd geven voor hun essentiële opdracht
De eis geldt ook voor de werking van ons schoolsysteem.
Vanaf dit schooljaar worden de sturingsplannen sterk vereenvoudigd: de 15 bestaande thema's worden gebundeld in 5 grote dimensies, de gevraagde informatie wordt lichter en de termijnen worden aangepast.
Het doel is de administratieve last die op de directies en de onderwijsteams weegt te verminderen, zodat zij meer tijd kunnen besteden aan hun essentiële opdracht: leerlingen laten leren en slagen.
Een ambitieuze school voor elk kind
Onze ambitie is duidelijk: een school terugvinden die kennis doorgeeft, begeleidt en durft ambitieus te zijn voor elke leerling.
Een school waar moeilijkheden sneller worden opgespoord.
Een school waar de basiskennis opnieuw een prioriteit wordt.
Een school die jongeren voorbereidt op de digitale veranderingen en hen leert hun kritische geest te ontwikkelen.
Een school die begeleiding biedt aan wie moeilijkheden ondervindt, maar ook aan wie slaagt de kans geeft om zichzelf te overtreffen.
Een school die jongeren echt voorbereidt op de wereld waarin ze zullen leven.
Want eisen stellen is niet de vijand van gelijke kansen. Het is er integendeel een van de voorwaarden voor.
Dit schooljaar 2026-2027 moet dus een nieuwe stap markeren: die van een school die meer eisen stelt, meer ambitie heeft en meer gericht is op het slagen van elke leerling.
Een fijn nieuw schooljaar aan iedereen!