Naar aanleiding van de dag tegen pesten op school van donderdag 5 november herinnert minister van Onderwijs Valérie Glatigny aan de middelen die in de Federatie Wallonië-Brussel worden ingezet om (cyber)pesten te voorkomen en leerlingen te begeleiden. Een prioriteit: dat elk kind zonder angst naar school kan gaan.
Herhaalde pesterijen, vernederingen, uitsluiting of kwetsende berichten op de speelplaats of op sociale media: pesten kan het vertrouwen, de gezondheid en de leerprestaties van een leerling blijvend aantasten. Om hierop te reageren, moeten scholen situaties kunnen opsporen, ingrijpen en opvolging verzekeren.
Weten met wie te praten en hoe te reageren
Alle scholen moeten beschikken over een procedure voor het melden en aanpakken van pesten, ook wanneer dit zich online voortzet. Die procedure moet duidelijk maken wie te contacteren is, welke stappen te volgen zijn en binnen welke termijnen dit gebeurt.
Deze procedure moet aan de leerlingen worden uitgelegd en regelmatig aan de ouders worden meegedeeld. Zo weet elk gezin bij wie het terechtkan en hoe de melding wordt opgevolgd.
Opgeleide en begeleide teams
Om scholen duurzaam te ondersteunen, maakt de Federatie Wallonië-Brussel 8 miljoen euro vrij over vier jaar. Momenteel nemen 235 scholen deel aan het kaderprogramma tegen pesten en voor een beter schoolklimaat.
Achter deze naam schuilt een begeleiding van vier jaar door gespecialiseerde professionals: opleiding van de teams, organisatie van de aanpak van pestsituaties en preventieactiviteiten met leerlingen. Een nieuwe golf is gepland voor september 2027, met als doel 200 extra scholen te verwelkomen. De bedoeling is dat deze scholen uiteindelijk autonoom het schoolklimaat kunnen beheren.
Alle scholen kunnen ook op het platform e-classe terecht voor een toolbox met praktische fiches, gidsen en hulpmiddelen om pesten te herkennen en aan te pakken.
Ook getuigen leren reageren
Tijdens haar bezoek aan de gemeenteschool van Lauzelle (Louvain-La-Neuve) op 3 november ontdekte Valérie Glatigny het werk van de teams rond KiVa. Dit Finse programma leert leerlingen pesten te herkennen, een geviseerde medeleerling te steunen en een volwassene te waarschuwen, onder meer door empathie bij het kind te ontwikkelen.
Het principe: getuigen kunnen helpen om het geweld te stoppen door te weigeren pesterijen door te geven en door alarm te slaan. De verantwoordelijkheid om in te grijpen blijft bij de volwassenen liggen. KiVa wordt vandaag ingezet in 52 basisscholen in de Federatie Wallonië-Brussel. Het equivalent Better Together wordt ook in het secundair onderwijs ingezet.
Niet alleen blijven
Een leerling die slachtoffer of getuige is, kan terecht bij een vertrouwenspersoon, een aanspreekpunt op school of het PMS-centrum. Ook de banden met professionals uit de geestelijke gezondheidszorg, zoals eerstelijnspsychologen, worden versterkt om de toegang tot gepaste ondersteuning te vergemakkelijken.
Spreken over pesten is een eerste stap. Die woorden au sérieux nemen en er concreet gevolg aan geven, is een collectieve verantwoordelijkheid.
Heb jij of je kind nood om erover te praten? Er zijn ook twee luisterlijnen beschikbaar: Écoute École op 0800 95 580 en het nummer 103, de luisterlijn voor kinderen en jongeren.