In Brussel dragen dagelijks duizenden mensen een zware zorglast voor een ziek, gehandicapt of zorgbehoevend familielid. Om het uitputting, de precariteit en het isolement waarmee mantelzorgers geconfronteerd worden aan te pakken, wordt donderdag in het Brussels Parlement een voorstel van resolutie besproken, ingediend door MR-volksvertegenwoordiger Aurélie Czekalski, om hun erkenning, begeleiding en bescherming te versterken, in samenwerking met het federale niveau.
Mantelzorg is vandaag een belangrijke maatschappelijke realiteit, die nochtans onzichtbaar blijft. In België zijn meer dan 1,3 miljoen mensen mantelzorger. In Brussel is ongeveer 8% van de bevolking betrokken, waaronder tienduizenden jongeren onder de 25 jaar. Deze mantelzorgers verrichten meerdere taken: verzorging, medische begeleiding, administratief beheer, emotionele steun en dagelijkse logistiek. Deze verantwoordelijkheid, vaak langdurig uitgeoefend en voornamelijk door vrouwen, heeft talrijke gevolgen voor het leven van mantelzorgers. Veel mantelzorgers verminderen of stoppen hun beroepsactiviteit, tegen aanzienlijk inkomensverlies, terwijl anderen zonder passende oplossing achterblijven wanneer ze noch voltijds kunnen werken, noch volledig beschikbaar kunnen zijn voor de arbeidsmarkt.
Hoewel er op federaal niveau een wettelijk kader bestaat, blijven de huidige regelingen in Brussel ontoereikend en te complex om aan de diversiteit van de situaties tegemoet te komen. Het Gewest beschikt echter over essentiële hefbomen op het vlak van begeleiding, psychosociale ondersteuning, respijtzorg, het bestrijden van niet-gebruik van rechten en het voorkomen van precariteit. Vanuit die logica is een interfederaal “mantelzorg”-plan noodzakelijk.
Liberaal volksvertegenwoordiger Aurélie Czekalski verduidelijkt: “Achter het woord “mantelzorger” schuilen zeer zware menselijke realiteiten. Mantelzorger zijn betekent leven zonder rust en vaak in grote eenzaamheid. Ouders wijden hun leven aan de begeleiding van hun kind of naaste, dag en nacht, ten koste van hun gezondheid, hun carrière en soms hun mentaal evenwicht. Deze mensen vragen geen privileges. Ze vragen erkenning, steun en concrete oplossingen om te kunnen volhouden.”
Hoewel de MR stelt dat werkloosheid geen structureel antwoord vormt op situaties van zware mantelzorg, verwerpt de partij categoriek het in de steek laten van mantelzorgers. Ze pleit voor een versterking en vereenvoudiging van de bestaande regelingen, een betere afstemming tussen werk, sociale bescherming en begeleiding, en de ontwikkeling van respijtzorg en ondersteuning die aangepast zijn aan de Brusselse realiteit.
Minister David Clarinval zet stappen vooruit en heeft deze week een nota bij de federale regering ingediend om te reageren op de situatie van bepaalde mantelzorgers. In zijn hervorming van de terugkeer naar werk had minister Clarinval al een overgangsmaatregel voorzien voor mantelzorgers die vrijgesteld zijn van beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt. Vandaag stelt hij voor om die te versterken door het bedrag te verhogen, en roept hij deze mensen op om deze vrijstelling aan te vragen. Deze oplossing moet snel worden ingevoerd om aan de urgentie van de situatie te beantwoorden. Het gaat om een forfaitair bedrag dat overeenstemt met het bedrag dat ze momenteel ontvangen.
In het Brussels Parlement deze week hebben de linkse partijen de tekst van de MR verworpen en verkozen ze om het federale niveau de schuld te geven. Men kan zich afvragen wat die dezelfde partijen de afgelopen jaren in het Brussels Gewest hebben gedaan, terwijl ze alle kaarten in handen hadden.
Link naar het voorstel medeondertekend door de MR-volksvertegenwoordigers Aurélie Czekalski, Aline Godfrin en Amélie Pans
Op federaal niveau herinnert volksvertegenwoordiger Julie Taton eraan dat mantelzorgers al hun tijd besteden aan de zorg voor hun naasten. Ze zoeken hulp die hen in staat stelt te zorgen voor hun zwaar ziek babytje, hun zwaar gehandicapt kind of een naaste in de laatste levensfase… Dit zijn zware levensproeven, die van hen vragen om hun bestaan tijdelijk (of…?) stil te leggen.
De volksvertegenwoordiger benadrukt dat op regionaal niveau minister Yves Coppieters oplossingen moet voorstellen: het aantal plaatsen in de centra, het aantal centra, het vervoer… Er bestaat op dat vlak een echt probleem.