De landbouwrentabiliteit onder de loep

Naar aanleiding van de werkzaamheden van de Taskforce agrovoeding publiceert de FOD Economie nieuwe indicatoren om de evolutie van de rentabiliteit en de productiekosten van rundvee- en varkenshouders te volgen. Een stap richting meer transparantie binnen de voedselketen. Indicatoren over andere landbouwactiviteiten volgen later dit jaar. De opeenvolgende crisissen, de coronapandemie, de post-covidinflatie en het conflict in Oekraïne, hebben de kwetsbaarheden van de landbouwsector in België en Europa blootgelegd. In 2024 herinnerde een golf van landbouwprotesten aan de grote uitdagingen waarmee landbouwers geconfronteerd worden. Om op deze bezorgdheden te reageren, werd op federaal niveau een Taskforce agrovoeding opgericht. Binnen deze Taskforce werd een werkgroep “Transparantie” opgestart, met deskundigen en vertegenwoordigers van de verschillende schakels in de landbouwketens. Het doel van deze werkgroep is om indicatoren te ontwikkelen die de evolutie van de inkomsten en de productiekosten in de landbouw objectiveren. Deze instrumenten moeten de verschillende belanghebbenden helpen bij hun commerciële onderhandelingen en bij de toepassing van de nieuwe wet op onrechtmatige handelspraktijken (UTP-wet), die de aankoop onder de productiekost verbiedt (behalve bij een duidelijke en niet mis te verstane overeenkomst). De FOD Economie heeft zonet de eerste indicatoren gepubliceerd over de rundvlees- en varkensvleesactiviteiten. Naast een structurele indicator die de rentabiliteit op lange termijn meet op basis van gegevens van de regionale boekhoudnetwerken, wordt ook een maandelijkse indicator ontwikkeld om de impact van de recente evolutie van de verschillende productiekosten op de rentabiliteit van de activiteit te ramen. Zwakke rentabiliteit voor rundvee, onstabiel herstel voor varkens De gepubliceerde resultaten tonen een zwakke structurele rentabiliteit van deze twee activiteiten. Voor de rundveevetmesterij is de situatie al enkele jaren precair: de inkomsten dekken nauwelijks de productiekosten, maar laten geen vergoeding van de familiale arbeidskracht toe. Wat varkensvlees betreft, werd in 2023 een verbetering van de rentabiliteit vastgesteld na twee moeilijke jaren. Deze trend zette zich in 2024 verder, hoewel de rentabiliteit de laatste maanden van het jaar licht daalde door een afname van de inkomsten. Momenteel dekken de inkomsten van de drie types varkensbedrijven alle productiekosten, inclusief de familiale arbeidskracht. Het is echter belangrijk op te merken dat deze resultaten een gemiddelde weergeven, en dus grote verschillen kunnen verbergen tussen bedrijven binnen dezelfde activiteit. De werkgroep zal zich in de komende maanden buigen over de ontwikkeling van indicatoren voor andere landbouwactiviteiten, naargelang de prioriteiten van de sectoren. David Clarinval, minister van Landbouw: “We hadden het aangekondigd tijdens de landbouwprotesten, we hebben het gedaan! De invoering van de landbouwindicatoren is nu realiteit en biedt structurele en duurzame antwoorden, waar de sector al lang op wachtte. De eerste resultaten herinneren ons er, mocht dat nog nodig zijn, aan dat de situatie van de landbouwers fragiel is en dat het cruciaal is om de hele sector te ondersteunen. Een duidelijke communicatie van de productiekosten waarborgen is een essentiële stap richting meer rechtvaardigheid voor de landbouwers. Zij moeten kunnen rekenen op rechtvaardige prijzen voor hun werk. Deze aanpak is fundamenteel om de rentabiliteit en de duurzaamheid van de landbouwbedrijven in België te garanderen. Op basis van deze indicatoren zullen de landbouwers beter gewapend zijn om vergoedende prijzen voor hun werk te onderhandelen.”  

https://economie.fgov.be/fr/themes/analyses-et-etudes/rentabilite-agricole