De Kamercommissie Economie heeft vandaag in eerste lezing het wetsontwerp goedgekeurd van vicepremier en minister van Economie David Clarinval. Deze tekst zet de herziene Europese richtlijn consumentenkrediet (2023) om in Belgisch recht en voert verschillende concrete vooruitgangen in voor de Belgische consumenten. Een van de maatregelen is het uitdrukkelijke verbod om krediet toe te kennen aan minderjarigen.
Sinds de inwerkingtreding van de richtlijn van 2008 is het kredietlandschap grondig veranderd. Producten zoals “buy-now-pay-later”, gepopulariseerd onder meer door platformen als Klarna, hebben zich verspreid zonder dezelfde bescherming te genieten als traditionele kredieten. Het wetsontwerp verhelpt dit door alle bestaande beschermingsmechanismen uit te breiden naar deze nieuwe soorten krediet, evenals naar kleine leningen onder 200 euro.
Betere bescherming van minderjarigen
Een van de maatregelen is het uitdrukkelijke verbod om krediet toe te kennen aan minderjarigen. Hoewel minderjarigen wettelijk geen contracten kunnen sluiten, bouwden sommigen toch schulden op via onlineaankopen gefinancierd door diensten voor uitgestelde betaling, waardoor de ouders vervolgens met deurwaarders werden geconfronteerd. Deze praktijk zal voortaan strafbaar zijn via de Economische Inspectie, ongeacht of het om Belgische of buitenlandse kredietverstrekkers gaat.
Het ontwerp breidt ook het recht om vergeten te worden uit naar schuldsaldoverzekeringen die verbonden zijn aan een consumentenkrediet. Tot nu toe voorbehouden voor hypothecaire kredieten, laat dit recht mensen die kanker hebben overwonnen toe om na een periode van vijf jaar sinds het einde van een succesvolle behandeling, zonder terugval, geen bijpremie meer te krijgen van hun verzekeraar. Een belangrijke vooruitgang voor duizenden Belgen in remissie.
Gezien de daling van 51% van de toegekende kredieten voor energierenovaties tussen het eerste kwartaal van 2023 en 2024, verduidelijkt de tekst de verantwoordelijkheid van de banken wanneer een leverancier een voorschot vraagt vóór levering. Een arrest van het Hof van Cassatie van mei 2022 had een juridische impasse gecreëerd die de financiering van projecten zoals de installatie van zonnepanelen of warmtepompen afremde, waardoor de energietransitie van Belgische gezinnen werd vertraagd.
Het ontwerp waarborgt bovendien dat een consument wiens kredietaanvraag door een systeem van kunstmatige intelligentie werd behandeld, het recht heeft om een herbeoordeling door een mens te vragen. In een context van toenemende automatisering van bankbeslissingen vormt deze waarborg een essentiële bescherming tegen algoritmische fouten. Ten slotte zullen enkel erkende kredietverstrekkers en tussenpersonen advies mogen geven over krediet, zonder hiervoor een extra vergoeding te mogen aanrekenen.
Op enkele specifieke bepalingen na, treden de nieuwe regels in werking op 20 november 2026.
David Clarinval, minister van Economie: “Een minderjarige die schulden opbouwt via Klarna, een Belg in remissie van kanker die een verzekering geweigerd krijgt, een gezin dat zijn zonnepanelen niet meer gefinancierd krijgt omdat banken bang zijn aansprakelijk te worden gesteld… Deze situaties zijn niet langer aanvaardbaar. Dit wetsontwerp biedt hiervoor concrete antwoorden. We moderniseren onze wetgeving zodat ze de consumenten écht beschermt tegen de realiteit van vandaag, of het nu gaat om nieuwe onlinebetaalmethoden of beslissingen genomen door algoritmes.”