Het advies van het Adviescollege van de CSA dat kritiek uit op het hervormingsproject van de lokale media, gedragen door Media-minister Jacqueline Galant, is geen officiële bijdrage van de CSA, maar een verzameling van diverse klachten van personen en structuren uit de sector die van bij het begin gekant zijn tegen deze grootschalige hervorming.
De bezorgdheden over het mediapluralisme, de financiering, de „informatiewoestijnvorming” van het grondgebied of de zogenaamde politisering van de raden van bestuur zijn ongegrond. De hervorming is noodzakelijk om een landschap te saneren dat 12 lokale televisiezenders telt, naast een RTBF met bijna 400 miljoen euro per jaar. Deze verspreiding heeft geen zin, kost geld en garandeert geen pluralisme. De hervorming van de structuren heeft integendeel tot doel de diversiteit van informatie en opinie te versterken.
De vastberadenheid van de minister om het ecosysteem grondig te hervormen om zijn overleven te verzekeren, blijft ongewijzigd.
1. Context
Deze vrijdag heeft de audiovisuele sector, verenigd in het Adviescollege van de CSA, een advies gepubliceerd over de hervorming van de lokale media gedragen door de Media-minister en al twee keer goedgekeurd door de Regering van de Federatie Wallonië-Brussel.
Hieronder vind je een argumentatie die een antwoord biedt op de belangrijkste kritiek die tegen dit project werd geformuleerd.
Het is allereerst belangrijk om te benadrukken dat van de 67 pagina's waaruit het betreffende advies bestaat, bijna 65 nagenoeg volledig de standpunten overnemen van de Association des Journalistes Professionnels (AJP) en het Réseau des Médias de Proximité (RDMP), die van bij het begin gekant zijn tegen elke grootschalige hervorming.
Dit advies is geen bijdrage van het belangrijkste regulerende orgaan van het Franstalige audiovisuele landschap, maar een verzameling kritiek van historische opponenten van de hervorming.
Er moet ook worden opgemerkt dat het advies van het Réseau des Médias de Proximité niet de gehele sector vertegenwoordigt, want een groot aantal ervan, ook in provincies die getroffen worden door mogelijke fusies, wilden zich niet aansluiten bij dit advies dat ze niet delen: Quatre, Télé MB, Vedia, TV Lux, enz.
Bovendien roepen de profielen van bepaalde geraadpleegde bijdragers vragen op: een voormalige journalist van Télé Sambre, doctoraatsstudente geselecteerd op basis van haar nog in opmaak zijnde proefschrift, om een „neutraal” advies af te leveren…. Een advies waarvan het zeer lichte wetenschappelijke karakter opvalt.
Deze argumentatie moet gelezen worden als aanvulling op de zeer volledige argumentatie over de contouren van de hervorming, over de aanvallen van de oppositie en van bepaalde lokale media, die je begin oktober werd toegezonden.
2. Mediapluralisme in gevaar?
De sector maakt zich zorgen over de impact van de hervorming op het pluralisme in de Federatie Wallonië-Brussel/ maakt zich zorgen over een „georganiseerde achteruitgang” van het lokale informatieaanbod.
Argument 1
Wie kan er, in alle eerlijkheid, serieus beweren dat een hervorming die 8 lokale media, die bijna uitsluitend met overheidsgeld gefinancierd worden, wil laten voortbestaan op een grondgebied van slechts 4,5 miljoen inwoners, een bedreiging zou vormen voor het mediapluralisme?
Een grondgebied:
- waar een sterke publieke omroep actief is, met een budget van bijna een half miljard euro per jaar en 3 zenders,
- waar een private audiovisuele groep ook meerdere zenders aanbiedt,
- waar een doorlopende nieuwszender bestaat,
- en waar 6 dagbladen naast elkaar bestaan, gesteund door persteun.
Argument 2
Vlaanderen, met het dubbele van de bevolking van Wallonië, telt een vergelijkbaar aantal lokale media: maakt men zich zorgen over een gebrekkig pluralisme in het noorden van het land?
3. Risico op „informatiewoestijnvorming”?
De sector maakt zich zorgen over een risico op „informatiewoestijnvorming” en een overmatige centralisering van de redacties, en stelt een criterium per leefbekken voor in plaats van per provincie.
Argument 1
Nee, er zal noch informatiewoestijnvorming, noch verlies van lokale informatie zijn. Twee mechanismen die door de hervorming worden beoogd, zorgen voor bescherming ervan:
- De erkende lokale media zullen de verplichting hebben om het gehele grondgebied van hun nieuwe dekkingszone te dekken.
- Een bedrag van 1,2 miljoen euro zal het mogelijk maken media te ondersteunen die, in het kader van een fusie, gedecentraliseerde redacties willen behouden of oprichten om de journalistieke aanwezigheid op het gehele grondgebied te waarborgen.
Argument 2
Vandaag zijn de lokale media, met uitzondering van Canal Zoom, al verdeeld per provincie. Het criterium van leefbekken kan door de gefuseerde lokale media worden gebruikt via de door de hervorming voorziene mogelijkheid om gedecentraliseerde redacties op te richten.
4. Ongerechtvaardigde besparingen in de mediasector?
De sector verzet zich tegen de besparingsmaatregelen op de subsidies die aan lokale media worden toegekend.
Argument 1
De boodschap van de Regering is duidelijk en eerlijk: iedereen moet bijdragen aan de enorme budgettaire inspanning die de Federatie Wallonië-Brussel moet leveren.
De minister en de MR zijn duidelijk: terwijl niet alle ambtenaren vervangen worden, terwijl de werktijd van hogeschooldocenten opwaarts wordt geharmoniseerd, terwijl de kinderopvangdiensten grote inspanningen leveren op het vlak van werking, zou men de lokale media niet vragen om deel te nemen aan de inspanning, hoe klein ook?
Argument 2
De Regering heeft zich ertoe verbonden de werkingstoelage op 10 miljoen euro per jaar te handhaven voor de hele legislatuur. In de huidige budgettaire context kunnen weinig instellingen beweren duidelijk zicht te hebben op hun werkingstoelage.
5. Herpolitisering van de raden van bestuur, persvrijheid in gevaar?
De sector waarschuwt voor een „herpolitisering” en hekelt het ontbreken van waarborgen.
Argument 1
Deze kritiek vat het advies van het Adviescollege in zijn geheel samen. Is het los van de realiteit op het terrein of net uitgesproken politiek? Stop met de hypocrisie: al meerdere jaren verhinderen de wettelijke basisregels dat burgemeesters en schepenen zitting nemen in de raad van bestuur van de lokale media. Gevolg? Sommigen hebben hun medewerkers, kabinetschefs enz. gestuurd om hen te vertegenwoordigen. Als de politiek vertegenwoordigd moet zijn omdat de lokale overheden de lokale media financieren, laat het dan rechtstreeks zijn door wie verkozen is.
Argument 2
De hervorming verhindert dat zij de functie van voorzitter of ondervoorzitter van de raad van bestuur bekleden. Er zijn dus wel degelijk waarborgen.
6. De volgende stappen?
De minister analyseert in detail het advies van de Association des Journalistes Professionnels (AJP) en het Réseau des Médias de Proximité (RDMP).
Laten we niet vergeten dat niet alle lokale media tegen de hervorming zijn en dat een groot deel van hen op een constructieve manier met de minister samenwerkt aan het voortbestaan van de sector en aan de toekomst van de lokale informatie.
Laat niemand twijfelen aan de vastberadenheid van de minister om het ecosysteem grondig te hervormen om zijn voortbestaan te verzekeren.
Stop met de hypocrisie en de angst.