Federaal begrotingsakkoord | Dankzij de MR blijven koopkracht en concurrentiekracht gegarandeerd

1. Grote principes

De federale Regering wilde een globale oefening voeren rond de sanering van de overheidsfinanciën, de opwaardering van werk, de terugkeer naar werk van langdurig zieken en de strijd tegen sociale en fiscale misbruiken. Als het aan de MR had gelegen, zou de hier overeengekomen inspanning enkel op de uitgaven betrekking hebben gehad.

Deze maatregelen komen als aanvulling op de moedige en structurele beslissingen die de Regering sinds haar aantreden heeft genomen, zoals:

• de beperking van werkloosheidsuitkeringen in de tijd,
• de pensioenhervorming,
• de belasting op meerwaarden.

Kernboodschappen

Overal geldt dezelfde logica: de overheidsfinanciën saneren, werk opwaarderen, de werkzaamheidsgraad verhogen, moderniseren, een einde maken aan misbruiken.

Deze budgettaire oefening was essentieel: het doel is ons solidariteitssysteem te behouden en tegelijk de impact op de burger te minimaliseren. Het is een begroting van gezond verstand en stabiliteit, bedoeld om het essentiële vandaag te vrijwaren en te investeren in de toekomst van België.

Deze nieuwe inspanning van 9,2 miljard € komt bovenop de maatregelen die al beslist werden in de verschillende akkoorden van de federale Regering. De totale positieve impact op de overheidsfinanciën zal 32 miljard € bedragen over de duur van de legislatuur. De MR heeft hard gestreden om ervoor te zorgen dat het grootste deel van deze impact afkomstig is van een structurele vermindering van de overheidsuitgaven: in totaal maakt deze vermindering 80% van de inspanning uit.

De belangrijkste krachtlijnen van deze budgettaire oefening zijn:

• de beheersing van de overheidsuitgaven,
• het behoud van de koopkracht,
• de terugkeer naar werk,
• de versterking van de concurrentiekracht van onze bedrijven,
• de strijd tegen misbruiken.

Het is onze verantwoordelijkheid om zo te handelen. De overheidsfinanciën saneren betekent ons solidariteitssysteem waarborgen en middelen vrijmaken om in de toekomst te investeren.

2. Beheersing van de staatsuitgaven

Kernmaatregelen:

• De indexering blijft behouden: voor de jaren 2026 en 2028 (dus slechts tweemaal) zal de indexering echter sociaal gecorrigeerd worden:
  • Brutoinkomens boven 4.000 €/maand zullen niet geïndexeerd worden. Bij wijze van voorbeeld: een brutosalaris van 5.000 €/maand zal, bij een inflatie van 2%, met 80 € geïndexeerd worden, net als een salaris van 4.000 €/maand. Daarnaast zal de privésector uitgenodigd worden om 50% van de gerealiseerde besparing te herverdelen, de rest vormt dus een concurrentiewinst!
  • Bruto-uitkeringen boven 2.000 €/maand zullen niet geïndexeerd worden.
  • Deze maatregelen zullen tot 880 miljoen € opleveren in 2029.
• De federale Staat zal het voorbeeld geven:
  • Ministers en parlementsleden zullen tot het einde van de legislatuur niet geïndexeerd worden.
  • Slechts één op de vijf ambtenaren zal vervangen worden, met uitzondering van de kernsectoren defensie, veiligheid en justitie.

3. Opwaardering van het minimumloon en verlaging van de lasten op arbeid

Kernmaatregelen:

• Vervroeging van de fiscale hervorming vanaf 2026:
  • Dit zal gerealiseerd worden via de verhoging van het minimumloon en de invoering van een fiscale boost op lage lonen vanaf 2026. Zo wordt bijna 60 miljoen € vrijgemaakt om lage lonen te ondersteunen en het verschil te creëren tussen wie werkt en wie niet werkt.
  • Daarnaast wordt een bedrag van 772 miljoen € voorzien om de fiscale hervorming op lage lonen vanaf 2028 te versnellen.
• Geleidelijke koopkrachtwinst tot 2030:
  • De belasting van alle Belgische werknemers zal geleidelijk dalen tot 2030, om te komen tot een winst van 200 € voor een alleenstaande en tot 500 € voor een koppel, per maand.

4. Terugkeer naar werk van langdurig zieken en gezondheidszorg

Kernmaatregelen:

• Reïntegratie van 100.000 langdurig zieken tegen 2029: een pakket maatregelen in 4 golven zal bijdragen aan de inspanning ten belope van 1,9 miljard € (of 1/5 van de totale inspanning). Bij ongewijzigd beleid zou België 680.000 langdurig zieken tellen; onze maatregelen keren deze curve dus om.
• Het plan werkt op 3 hefbomen: controle en reïntegratie, verantwoordelijkheid van de actoren bij arbeidsongeschiktheid en preventie:

Controle en reïntegratie:

• De ziekenfondsen zullen 218.000 gevallen moeten herbekijken, waarvan geschat wordt dat 17% het werk kan hervatten. Ze kunnen gesanctioneerd worden als ze afwijken van dit tewerkstellingscijfer.
• De reïntegratietrajecten zullen verder gestimuleerd worden met een sneller optreden van de arbeidsgeneesheer: die zal niet langer wachten tot hij door de werkgever wordt aangesproken en zal rechtstreeks geïnformeerd worden over het medisch attest. Bovendien zal na één maand ziekteverzuim automatisch een contact met de arbeidsgeneesheer gepland worden.

Verantwoordelijkheid van de actoren:

• Zieke personen die het reïntegratietraject niet volgen, zullen gesanctioneerd worden.
• Verantwoordelijkheid van werkgevers tijdens 4 maanden na de maand van gewaarborgd loon, via een solidariteitsbijdrage ten belope van 30% van de ziekte-/invaliditeitsuitkering.
• Dankzij datamining zullen misbruikgedragingen van bepaalde artsen geïdentificeerd en gesanctioneerd worden. Bovendien zullen artsen slechts 2 opeenvolgende arbeidsongeschiktheden van 3 weken kunnen afleveren. Bij nood aan verlenging zal een consultatie bij een specialist vereist zijn.

Preventie:

• Het gaat onder meer om de uitbreiding van de eerstelijnspsychologische zorg.

• Budgettaire inspanning op de gezondheidszorg: deze inspanning wordt verdeeld over 2028 en 2029, waar ze 684 miljoen € bereikt.
• De gezondheidszorgnorm wordt niet aangetast. Deze blijft 2,6% in 2028 en 3% in 2029.

5. Consumptie en eco-fiscaliteit

Kernmaatregelen:

• De btw-tarieven blijven ongewijzigd: sommige diensten of producten veranderen echter van categorie om de lopende consumptie-uitgaven beter te beschermen.
• De onderhandelingspartners wilden dat deze maatregelen 3 miljard € zouden opbrengen. Dankzij de MR wordt dit bedrag aanzienlijk naar beneden herzien tot 1 miljard € tegen 2029.

Eco-fiscaliteit:

• De accijnzen op elektriciteit voor residentieel gebruik zullen dalen van 12% naar 6%: tegen 2029 betekent dit voor de burgers een daling van de factuur met 170 miljoen €.
• Overeenkomstig een Europese verplichting zullen de accijnzen op gas voor residentieel gebruik stijgen van 6% naar 12%. Het gaat om accijnzen en niet om btw: het bedrag is dus onafhankelijk van een stijging van de gasprijzen. Het gaat om de eenvoudige omzetting in Belgisch recht van een Europese richtlijn.
• De btw op pesticiden zal stijgen van 12% naar 21%.
• Er komt een taks van 2 € op pakjes uit landen buiten de EU, met name uit China. De MR wil de Belgische handelaars verdedigen tegen onrechtmatige concurrentie uit het buitenland, maar zal ook zeer aandachtig zijn voor de impact op onze Belgische activiteitscentra, met name de luchthavens.

Harmonisatie van de btw op consumptie:

• De MR heeft zich openlijk verzet tegen elke algemene btw-verhoging. Uiteindelijk verkrijgt de MR een volledige vrijstelling voor de dagelijkse uitgaven, waarvan de prijs niet zal stijgen.
• Bepaalde goederen die tot nu toe genoten van een verlaagd tarief zullen onderworpen worden aan een tarief van 12%, met name voor niet-lopende uitgaven (ontspanning, sport, hotelnachten, camping) of bepaalde diensten geleverd door actoren die normaal aan een tarief van 12% onderworpen zijn (bv. horeca).
• De stijging op afhaalmaaltijden in de horeca zal gecompenseerd worden door een daling op niet-alcoholische dranken geserveerd in het restaurant (van 21% naar 12%).

6. Bijdrage van de „breedste schouders”

Kernmaatregelen:

• De jaarlijkse taks op effectenrekeningen: vanaf 2026 zal deze taks stijgen van 0,15% naar 0,30% op effectenrekeningen van meer dan 1 miljoen €, wat de Staat 462 miljoen € per jaar zal opleveren.
• De bankentaks: vanaf 2026 zal deze taks stijgen om 150 miljoen € extra per jaar op te brengen.
• Het belastingtarief op dividenden van bepaalde vennootschappen: vanaf 2026 zal dit tarief stijgen van 15% naar 18%, om tot 2028 60 miljoen € extra per jaar op te brengen en vanaf 2029 300 miljoen €. Deze verhoging zal eerst toegepast worden op de VVPR bis-regeling, en vervolgens op de liquidatiereserves.

7. Versterking van de strijd tegen sociale en fiscale fraude

Kernmaatregelen:

• Er komt een kadaster van sociale hulp om een einde te maken aan misbruiken en excessieve cumulaties van uitkeringen en andere sociale hulp.
• Er komt een Nationaal Financieel Parket om de financiële criminaliteit te bestrijden, ondersteund door extra politie- en douanemiddelen. Tegen 2029 zou dit cumulatief 290 miljoen € kunnen opbrengen.
• De strijd tegen sociale en fiscale fraude zal aanzienlijk versterkt worden:
  • Meer dan 370 inspecteurs zullen aangeworven worden, een investering die tegen 2029 tot 470 miljoen € kan opbrengen.
  • De MR maakt er een erezaak van om fraude te bestrijden die ons solidariteitsmodel ondermijnt.

8. Andere hoogst noodzakelijke investeringen

Kernmaatregelen:

• Plan om groei en concurrentiekracht van bedrijven te ondersteunen:
  • De Regering maakt extra middelen vrij om de concurrentiekracht te waarborgen via de energienorm, waardoor de elektriciteitsfactuur voor onze industrieën daalt.
  • Vanaf 2026 wordt 8,5 miljoen € vrijgemaakt voor kmo's, een bedrag dat vanaf 2028 stijgt tot 15 miljoen €, met onder meer ouderschapsverlof voor zelfstandigen.
• Aanzienlijke middelen voor Justitie:
  • 600 miljoen € geïnvesteerd om de overbevolking in de gevangenissen te bestrijden en de opvangcapaciteit in de forensisch-psychiatrische centra («Forensisch Psychiatrische Centra») te vergroten.
  • Het doel: een strenger én menselijker rechtssysteem.
• Aanzienlijke middelen voor de ruimtevaart:
  • 400 miljoen € zal vrijgemaakt worden om de ruimtevaartsector te ondersteunen, een sleutelsector voor België, met name in Wallonië.

9. Zonder de structurele maatregelen uit eerdere akkoorden te vergeten

Kernmaatregelen:

• Pensioenhervorming:
  • Vanaf 2027 zal iedereen met 42 jaar effectieve loopbaan vanaf 60 jaar zonder sanctie met pensioen kunnen gaan.
  • Bonus/malus-systeem om diegenen te stimuleren die na de wettelijke leeftijd blijven werken en verantwoordelijkheid op te leggen aan diegenen die vroeger stoppen.
  • Geleidelijke afschaffing van bevoordeelde en ongerechtvaardigde regelingen (bv. rijdend NMBS-personeel of militairen).
  • Geleidelijke afstemming van de openbare en private pensioenstelsels voor meer billijkheid tussen werknemers.
• Beperking tot 2 jaar van het recht op werkloosheidsuitkeringen:
  • Vanaf 2026, en in drie golven, zullen personen die meer dan 2 jaar werkloosheid cumuleren, uitgesloten worden.
  • De federale overheid zal de OCMW's in het kader van deze hervorming steunen ten belope van 300 miljoen €.
• Modernisering van de arbeidsmarkt:
  • Flexi-jobs mogelijk in alle sectoren, maximaal jaarinkomen opgetrokken van 12.000 € naar 18.000 €.
  • Modernisering van nachtarbeid om de concurrentiekracht te ondersteunen.
• Versterkte veiligheid, justitie en migratie:
  • Verstrenging van de gezinshereniging om een einde te maken aan misbruiken.
  • Elke aanvraag voor de Belgische nationaliteit zal 1.000 € kosten (tegenover 150 € momenteel).
  • Vanaf 2027 komt er een eenmalige politiezone in Brussel met een steun van 55 miljoen €.
  • Nog vele andere maatregelen, zoals onder meer het verval van nationaliteit voor daders van zware misdrijven en de ontbinding van verenigingen die radicalisme en extremisme bevorderen.