De CLE-Test komt er in 2026 om te garanderen dat elk kind de basiskennis echt onder de knie heeft in onze scholen van de Federatie Wallonië-Brussel: rekenen, lezen, schrijven. Dit was een prioriteit voor de Mouvement Réformateur. Deze test zal het mogelijk maken om moeilijkheden vroeg op te sporen en elke leerling beter te begeleiden met meer gerichte hulp: een concreet instrument om het slagen van iedereen te versterken.
De belangrijkste uitdagingen:
- Vroegtijdige opsporing van moeilijkheden, om schooluitval te voorkomen.
- Concreet instrument voor leraren om hun praktijk aan te passen.
- Nuttige diagnose voor scholen, om de methodes te verbeteren.
- Betrouwbare gegevens voor het onderwijssysteem.
Belangrijkste boodschappen:
- De CLE-Test is een instrument om leerlingen beter te begeleiden.
- Hij garandeert dat elk kind de basisvaardigheden beheerst: rekenen, lezen, schrijven.
- Hij vervangt twee bestaande evaluaties die maar op één vaardigheid per niveau focusten.
De CLE-Test (“Calculer, Lire, Écrire”) wordt ingevoerd vanaf het schooljaar 2026-2027 aan het begin van het 4de leerjaar.
1. Doelstellingen
- Een nauwkeurige “foto” hebben van de basisleerstof die de leerlingen echt onder de knie hebben.
- Eventuele moeilijkheden vroeger opsporen om te vermijden dat ze verergeren en schooluitval te voorkomen.
- Nuttige feedback geven aan leerlingen, leraren en scholen om de begeleiding aan te passen en de pedagogische praktijken te verbeteren.
2. In de praktijk
Externe, niet-certificerende evaluatie:
- Geen diploma, geen punten, enkel vermeldingen “verworven”, “in verwerving”, “niet verworven”.
- Foto van de verworven kennis.
- Ook toegankelijk voor het buitengewoon onderwijs, op beslissing van de klassenraad.
- Identiek voor alle leerlingen, in alle scholen.
- Interne correctie door de scholen.
- Resultaten worden doorgestuurd naar het Algemeen Bestuur Onderwijs om bij te dragen tot de globale verbetering van het onderwijssysteem.
Wat de test meet:
- Drie resultaatcategorieën: verworven, in verwerving, niet verworven.
- Maakt gerichte begeleiding mogelijk:
- verdiepen indien verworven,
- versterken indien in verwerving,
- anders uitleggen indien niet verworven.
Verband met de bestaande evaluaties:
- De CLE-Test vervangt de verplichte evaluaties aan het begin van het 3de en 5de leerjaar, die maar op één vaardigheid per niveau focusten (Frans of wiskunde). We willen de klemtoon leggen op het verwerven van de basisvaardigheden: rekenen, lezen en schrijven.
- De CLE-Test dekt alle basiskennis (rekenen, lezen, schrijven) in één enkel systeem.
Een nieuwe test, maar met versterkte periodes van persoonlijke begeleiding:
- 4 lesuren per week in het 1ste en 2de leerjaar (in plaats van 2).
- 2 lesuren per week van het 3de tot het 6de leerjaar.
- Doel: vroeg ingrijpen, vooral in de jaren waarin het aantal blijvers piekt.
- Scholen kunnen extra leraren of logopedisten aanwerven om via co-interventie te werken en de individuele opvolging te versterken.
3. Extra middelen
Ondanks een moeilijke budgettaire context krijgen de klassen van het 3de en 4de leerjaar vanaf 2026 220 extra betrekkingen voor de persoonlijke begeleiding van leerlingen. Met als doel elke leerling de nodige ondersteuning te bieden om de basisvaardigheden onder de knie te krijgen: rekenen, lezen en schrijven. Deze komen bovenop de 100 extra betrekkingen in het 6de leerjaar.
4. Verwachte voordelen
- Voor de leerling: bevestiging van de verworven basisvaardigheden of snelle opsporing van moeilijkheden, met persoonlijke begeleiding.
- Voor de leraar: een concreet instrument om zijn praktijk aan te passen en de behoeften gericht aan te pakken.
- Voor de school: een globale diagnose van haar klassen, die het mogelijk maakt de pedagogische methodes te bevragen en te verbeteren.
- Voor het onderwijssysteem: betrouwbare, vergelijkbare en bruikbare gegevens.
5. Antwoord op de kritiek
- “De CLE-Test geeft de scholen extra werk” → Fout. De CLE-Test vervangt de bestaande evaluaties in het 3de en 5de leerjaar, en vereenvoudigt de werklast door één enkel systeem.
- “Het is een evaluatie extra” → Nee, want ze vervangt twee bestaande evaluaties in het 3de en 5de leerjaar. Het is trouwens een nuttige en coherente evaluatie, die alle basisvaardigheden dekt en indien nodig automatisch een persoonlijke begeleiding op gang brengt.
- “De CLE-Test zal de kinderen stress bezorgen” → Nee. Er is geen voorbereiding nodig. Het is een foto van de verworven kennis, die enkel gebruikt wordt om leerlingen te helpen vooruitgang te maken.
- “De CLE-Test is een nieuwe vorm van sanctie” → Fout. De CLE-Test is niet-certificerend: er is geen slagen of zakken, geen punten. Het doel is begeleiden, niet sanctioneren.
6. Belangrijke cijfers en referenties
- 2026-2027: eerste editie van de CLE-Test aan het begin van het 4de leerjaar.
- 3 geëvalueerde domeinen: rekenen, lezen, schrijven (basisvaardigheden).
- 4 uren versterkte begeleiding in het 1ste en 2de leerjaar, 2 uren in het 3de en 6de leerjaar.
7. Belangrijkste boodschappen om te onthouden
- “De CLE-Test is geen sanctie, maar een instrument om eventuele leermoeilijkheden beter op te sporen en elke leerling te begeleiden om ze te overwinnen.”
- “De CLE-Test maakt het mogelijk moeilijkheden vroeg op te sporen en te vermijden dat ze erger worden of zelfs tot schooluitval leiden.”
- “De CLE-Test vereenvoudigt het werk van de scholen door verschillende bestaande evaluaties te vervangen door één enkel systeem.”
- “Elke leerling, elke klas en elke school profiteren van duidelijke en nuttige feedback.”
- “Onze prioriteit is dat alle kinderen de basisleerstof onder de knie krijgen: rekenen, lezen, schrijven.”