Het ontwerp van decreet betreffende de financiering van Onderzoek in de instellingen voor hoger onderwijs werd unaniem goedgekeurd tijdens de plenaire zitting van het Parlement van de Federatie Wallonië-Brussel.
De Federatie Wallonië-Brussel financiert alle onderzoek ter ondersteuning van het hoger onderwijs, het gefinancierde onderzoek kan dus fundamenteel, toegepast of gericht op de kunsten zijn.
De resultaten van dit onderzoek vormen een zeer interessante en nuttige kennisbron voor innovatie. Maar de financiering van wetenschappelijk onderzoek werd tot nu toe geregeld door teksten zoals oude wetten of koninklijke besluiten, die niet altijd geactualiseerd werden, zeer specifieke decreten met een beperkte reikwijdte en opeenvolgende toevoegingen van nieuwe maatregelen via decreetfragmenten, zonder dat een globale coherentie steeds gewaarborgd was en zonder dat de verschillende actoren een duidelijk zicht kregen op de bestaande regelingen. Het is zo bijzonder moeilijk voor een onderzoeker om potentiële financieringsbronnen te identificeren.
„Het was voor mij dus belangrijk om dit alles te verduidelijken en meer leesbaarheid, dus transparantie, te bieden. Dat is het doel van dit ontwerp van decreet, dat in één enkele tekst alle bestaande bepalingen inzake de financiering van Onderzoek binnen de instellingen voor hoger onderwijs van de Franse Gemeenschap samenbrengt, met het oog op meer coherentie, naar het voorbeeld van wat Vlaanderen in 2012 deed. We hebben ook maatregelen genomen die erkend worden als bevorderlijk voor de plaats van de vrouw in het onderzoek. Zo zullen wetenschappelijke jury's of commissies erop moeten letten dat niet meer dan twee derde van de leden van hetzelfde geslacht is, zal elke selectie- of bevorderingscommissie beginnen met een informatiesessie voor haar leden over impliciete genderbias, en zullen de instellingen voor hoger onderwijs en het F.R.S.-FNRS erop letten dat het genderevenwicht in acht wordt genomen bij de academici die worden uitgenodigd voor evenementen, conferenties en academische panels”, verklaart minister van Wetenschappelijk Onderzoek Françoise Bertieaux.
De belangrijkste bijdragen van dit decreet:
- Alle decreten of decreetfragmenten die de financiering van wetenschappelijk onderzoek door de Federatie Wallonië-Brussel regelen, bundelen in één enkel decreet, met het oog op codificatie. Het was voorheen immers bijzonder moeilijk voor een onderzoeker om potentiële financieringsbronnen te identificeren.
- De regelingen onderling coherent maken, naar het voorbeeld van wat Vlaanderen in 2012 deed en rekening houdend met de evolutie van het landschap van wetenschappelijk onderzoek in de Federatie Wallonië-Brussel.
- Nieuwe transversale bepalingen invoeren, met name om de vrouwelijke vertegenwoordiging in wetenschappelijke loopbanen te verbeteren en rekening te houden met de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen in het kader van de subsidies die de Federatie Wallonië-Brussel toekent.
- Een betere controle waarborgen van de toegekende subsidies en de in aanmerking komende uitgaven. Er werden dus evaluatiecriteria vastgelegd voor elke bepaling van dit decreet die financiering voorziet, met eerbiediging van de academische vrijheid. In dit kader zullen de universiteiten en het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek/FNRS een jaarverslag moeten indienen bij de regering.
- Bepaalde bijbehorende fondsen van het F.R.S.-FNRS afschaffen, terwijl wordt verduidelijkt wat verwacht wordt in verband met de aan hem toegekende financiering, en er met name over gewaakt wordt dat hij een evenwicht waarborgt tussen menswetenschappen, levenswetenschappen en exacte wetenschappen, zoals voorzien in de Gemeenschapsverklaring.
- Een kader voorzien waarbinnen de financiering van de aankoop van onderzoeksinfrastructuur overwogen kan worden, op basis van wat werd ingevoerd in het kader van het Europese herstelplan (RRF), om niet telkens ad hoc en specifiek wetgevend te moeten optreden wanneer een behoefte zich voordoet.
- Objectieve criteria aanbrengen bij de selectie van STEAM-sensibiliseringsprojecten die door de Federatie Wallonië-Brussel gefinancierd worden, en haar tevens de middelen geven om de ondersteunde acties te oriënteren.
- Meer zichtbaarheid geven aan de aanzienlijke financiering die de FWB aan Onderzoek verstrekt.