Toespraak van Minister-President Adrien Dolimont tijdens de Fêtes de Wallonie
Mijnheer de Voorzitter, beste genodigden, in al uw titels en hoedanigheden.
Beste leden van de pers, pijler van onze democratie.
Er gebeurt iets in onze regio. Er is in Wallonië een gevoel van verandering. We voelen het allemaal. Ik beleef het elke dag. In Luik, Bergen, Charleroi, Doornik, Aarlen, Namen, Waver, Verviers en evenzeer in de kleinere steden en gemeenten wachten de Walen op vernieuwing. Ze hebben dat op 9 juni bevestigd. In Wallonië is er nu een volksfront dat zich tot iedereen richt, voor iedereen gemaakt is, en dat een nieuwe wind laat waaien. Sommigen spraken van een breuk. Daar gaat het niet om. Wat zich aftekent, is een Wallonië, laten we het woord durven gebruiken, in Pokémon-modus // met andere woorden in transformatie, in aanpassing, in modernisering. In evolutie.
“Wallonië is als een oude legende die zich eindeloos herhaalt. De valleien en rivieren fluisteren nog verhalen over vroegere veldslagen en vergeten passies.”
Deze woorden van Maurice Maeterlinck brengen ons tot een diepe reflectie over de manier waarop wij naar onszelf kijken, en over de manier waarop wij accepteren dat anderen naar ons kijken.
Jarenlang moesten wij, Walen, hetzelfde discours aanhoren. Aan de andere kant van de taalgrens waren we profiteurs van het systeem. Aan deze kant beklaagden sommigen zich over een te ingewikkelde economische en sociale situatie.
Jarenlang keken we naar een voorbije tijd, treurend om onze vroegere grootsheid: een land van industriële polen, een land van innovatie en excellentie, een wereldwijde referentie.
Jarenlang hebben velen van ons gevochten tegen deze dubbele blik.
En jarenlang hebben de defaitisten, de “waaromisten” ons voorgehouden dat “de situatie is zoals ze is… jullie zullen er nooit iets aan veranderen”.
Dames en heren, er is geen enkele fataliteit. Geen enkele. Nooit. Dat is een eerste en fantastisch nieuws voor ons allemaal.
Vandaag geven de Walen ons de opdracht om onze energie te wijden aan een trots Wallonië dat niet langer achterom zal kijken. Een strijdvaardig Wallonië dat wil, en zal, vooruitgaan om te veranderen in een regio die Europa observeert, eerst met verwondering, dan met jaloezie. Dat is onze ambitie.
Ik verberg het niet, de uitdaging is immens en de verwachtingen zijn talrijk, evenredig aan de teleurstellingen en frustraties die lang gevoeld werden door diegenen die, stap voor stap, iets anders wilden opbouwen. Ik hoor daar uiteraard bij. Ik herhaal het: fataliteit is niet meer aan de orde.
Ik heb een tweede en verbazingwekkend nieuws: we zullen erin slagen, allemaal samen, om Wallonië te transformeren. Niets minder dan dat. Alles daarvan.
Het zal wat tijd vergen, dat weet ik. Maar geloof me, het moeilijkste is gedaan. Daar ben ik intiem van overtuigd. Het moeilijkste is het bewustzijn, de befaamde “mindset” waar de Anglo-Saksen zo van houden: er altijd in blijven geloven, tegen alles en iedereen in. Vandaag veranderen de mentaliteiten, ze bevestigen zich op een positieve manier. Daarmee zijn wil en vertrouwen teruggekeerd.
We zijn aan het werk, sinds de vorming van de regering die ik de eer heb voor te zitten.
We leggen ons project uit. We raadplegen wie ons kan helpen om het te realiseren. We onderhandelen over de uitvoering. We nemen ook de nodige tijd.
We zullen vooruitgang boeken door onze beslissingen systematisch te evalueren. Deze evaluatie van ons beleid zal de regel zijn, en niet de uitzondering. We gaan vooruit met orde en methode.
Voor het eerst in decennia uiten de Walen die echte wil om zich met een nieuw zelfvertrouwen naar de toekomst te projecteren.
Ze willen zich opnieuw in het groot toe-eigenen dat bijzondere iets dat hen altijd heeft gekenmerkt.
Ik heb dus een derde en prachtig nieuws: onze regio bulkt van talent.
In biotech, kunstmatige intelligentie, farma, defensie, energie, voeding… de wetenschap is er, de vaardigheden zijn er. Ik voeg daar onze knowhow aan toe op het gebied van onderwijs, gezondheid, welzijn, maar ook duurzaamheid en milieu. En ik vergeet niet allen die ons laten dromen door hun kunst of hun sportprestaties.
De enige manier om deze talenten aan het licht te brengen, maar vooral om ze te begeleiden, ze te laten groeien, is te luisteren naar hun eisen en hen alle gewenste instrumenten ter beschikking te stellen.
Daarom zijn we vastberaden om onze instellingen en onze werking zonder taboe wakker te schudden. We gaan alles veranderen, echt veranderen, wat nodig is om onze regio efficiënter, competenter, wendbaarder te maken. De taak is zwaar, de remmen talrijk, maar het is illusoir om te rekenen op onze ontmoediging. Dat woord staat niet meer in het Waalse vocabulaire!
Hier in deze zaal ontbreken allen voor wie alles wat we vandaag ondernemen zin heeft. Zij die ons de onmisbare energie geven om onze weddenschap te winnen om Wallonië op te richten: de generaties Z en alpha. Alle Walen geboren sinds het einde van de jaren 90, zij die vandaag jonger zijn dan 30 jaar.
De jongeren, onze kinderen, mijn twee zonen, geven mij de wil om dit “goede nieuws” te delen.
Onze jongeren moeten kunnen opgroeien met vertrouwen en zachtheid. Door onze beslissingen hebben we de verplichting om hen een weg te bieden waar onze stappen, samen met hun stappen, hen naar een Wallonië leiden waar ze gelukkig zullen zijn om te leven.
Om deze verandering te kunnen bewerkstelligen, moeten we aandacht hebben voor alle realiteiten die de Walen ervaren.
Om te volbrengen wat werkelijk onze missie is, zijn er absolute en complementaire prioriteiten.
Allereerst de administratieve vereenvoudiging. Vandaag nog is de administratieve last die op gebruikers en instellingen weegt te groot. Er zijn natuurlijk de energetische, klimaat- en digitale transities, die ons ten aanzien van toekomstige generaties verplichten. Er is de onhoudbare last van de overheidsfinanciën, een grote bekommernis van onze legislatuur. Er zijn de koopkrachtmoeilijkheden die iedereen ondervindt. Er is ten slotte de werkgelegenheid, die ik met opzet als laatste noem. Alleen individuele en collectieve inspanning van een zeer groot aantal mensen zal de oplossing van al het voorgaande mogelijk maken.
Vandaag is doordacht optimisme onze beste bondgenoot, plichtsbewustzijn onze verantwoordelijkheid.
Laten we elkaar vertrouwen, dat is het cement van elke samenleving. Zonder vertrouwen is er geen samenhang, geen vooruitgang, geen vrijheid. Vertrouwen tussen ons, burgers van deze prachtige regio.
Vertrouwen in onze instellingen. Vertrouwen in ons collectief vermogen om bergen te verzetten. Zelden bereikt men toppen zonder inspanning, maar samen. Er is niets dat we niet kunnen volbrengen.
Sta mij, dames en heren, als ingenieur toe om de dichter René Char te citeren: “Wat op de wereld komt om niets te verstoren, verdient noch respect noch geduld.”
Vandaag hebben de Walen ons de “mogelijke missie” toevertrouwd van de omkering, van durf en ambitie.
Ik ben op missie.
Ik wil, elke dag van de rest van mijn publieke leven, van woorden naar daden overgaan.
Laten we, om te besluiten, ons de woorden van Simone Weil in herinnering brengen: “De toekomst brengt ons niets, geeft ons niets; het is aan ons om, om ze op te bouwen, alles aan haar te geven, haar ons eigen leven te geven.”
Ik wens u, dames en heren, beste vrienden, Fêtes de Wallonie toe vol puur geluk, van onze legendarische levensvreugde en feestgeest, Fêtes de Wallonie vol hoop, vertrouwen en zielskracht.
Ik dank u.