Bij de start van dit jaar maakt Minister van Landbouw Willy BORSUS de balans op van het bestrijdingsplan tegen de Aziatische hoornaar 2023 en kondigt hij de vooruitzichten voor 2024 aan.
Het is algemeen bekend dat de Aziatische hoornaar een bedreiging vormt voor het behoud en de ontwikkeling van de Waalse bijenteeltsector. Wanneer hij sterk aanwezig is, decimeert hij bijenkorven. Door de uitbreiding van deze invasieve soort op ons grondgebied worden steeds meer imkers rechtstreeks getroffen. De gevolgen op lange termijn kunnen onder meer een daling van het aantal koloniën honingbijen zijn, een tekort aan bestuiving van bepaalde landbouwgewassen en de wilde flora, een verschraling van bijenproducten en een rechtstreeks economisch verlies voor de betrokken imkers. De economische, maatschappelijke en ecologische impact van de verschraling van de honingbij, hoewel moeilijk te kwantificeren, is zeer schadelijk.
In dit kader heeft de Waalse Regering, op voorstel van Minister Willy BORSUS, in 2023 dankzij het Herstelplan een “Steun aan de bijenteeltsector voor de invoering van een duurzaam beheer van de Aziatische hoornaar” uitgevoerd.
Deze steun vertaalde zich in een beheersplan voor het probleem van de Aziatische hoornaar ter waarde van 267.000 €, opgedeeld in drie interventieassen om de druk van de Aziatische hoornaar op de bijenteelt te verminderen:
- het vangen van de stichtende koninginnen in het voorjaar,
- de bescherming van de bijenstanden
- de neutralisatie van de nesten.
In 2023 hebben de vzw CARI (Centre apicole de recherche et d'information), het Centre wallon de Recherches agronomiques (CRA-W) en de vzw Union des Fédérations d'Apiculture de Wallonie et de Bruxelles (UFAWB) elk actie ondernomen ten voordele van het beheer van de Aziatische hoornaar.
Hieronder ontdekt u hun acties.
Het CRA-W heeft:
- 14 opleidingsdagen over neutralisatie georganiseerd in 2023: 221 personen opgeleid;
- 2 interactieve kaarten aangemaakt voor de neutralisatie:
- neutraliseerders: https://www.cra.wallonie.be/fr/carte-des-operateurs-frelon-asiatique ;
- bijenteeltafdelingen die de neutralisatie uitvoeren: https://louishautier.github.io/20231019- carteapiculteursneutralisateursfa2023.html ;
- een publicatie over de hoornaar opgesteld “Le piégeage de printemps pour lutter contre le frelon asiatique.” Abeilles & Cie.215, juli/augustus 2023;
- 7 conferenties of animaties over de Aziatische hoornaar georganiseerd;
- meerdere experimenten op het terrein opgezet in samenwerking met bijenteeltafdelingen en testgemeenten;
- labo-experimenten uitgevoerd.
Het CARI heeft:
- 9 animatiesessies gegeven over de bescherming van bijenstanden in bijenteeltafdelingen. In totaal profiteerden 233 deelnemers hiervan;
- een informatiefolder voor het grote publiek over de Aziatische hoornaar opgesteld en verspreid https://www.cari.be/Toutes-boites-et-depliant-frelon-asiatique.html ;
- een personaliseerbare huis-aan-huisflyer geproduceerd voor Waalse imkers om met hun buurt te communiceren: https://www.cari.be/Toutes-boites-et-depliant-frelon-asiatique.html ;
- 5 fiches over de Aziatische hoornaar uitgegeven voor imkers:
- “Bescherming van bijenstanden en stressvermindering”;
- “Locatie en detectie van nesten van Aziatische hoornaars”;
- “Aziatische hoornaar: biologie van de soort”;
- “Aziatische hoornaar en andere in Europa geïntroduceerde hoornaars”;
- “Aziatische hoornaar: gedrag en agressiviteit”;
- 5 videotutorials gemaakt:
- “Het gaasmuilkorf voor Dadant-korf met 10 raten”;
- “Het gaasmuilkorf voor Stehr-korfje”;
- “Muilkorf met 3 buizen (geïnspireerd op Norma)”;
- “De fuikval met JabeProde-rooster - Standaardmaat”;
- “De fuikval met JabeProde-rooster - Jumbomaat”;
- een conferentiedag over de Aziatische hoornaar georganiseerd.
De UFAWB coördineerde het neutralisatieluik van het beheersplan. Ze verdeelde onder 18 bijenteeltafdelingen het materiaal voor de neutralisatie van nesten, namelijk stokken, beschermende overalls voor twee tussenkomers per afdeling. Naast dit praktische aspect nam de UFAWB ook het administratieve luik voor haar rekening en verzamelde ze de informatie van de afdelingen.
Hoewel het materiaal om technische redenen slechts laat in het seizoen kon worden aangekocht, werden dankzij alle partners, en vooral dankzij de inzet van de bijenteeltafdelingen en hun vrijwilligers, bijna 200 nesten in één maand geneutraliseerd in Wallonië.
Het hoornaarsplan 2023 zal worden afgesloten met de verdeling door het CRA-W van 4.000 kits voor het vangen van stichtende koninginnen voor dit voorjaar 2024. Elke bij het FAVV geregistreerde imker ontvangt een complete kit met twee selectieve vallen, de houder en de gebruiksaanwijzing. In ruil verbindt de imker zich ertoe feedback te geven en het protocol te volgen om bij te dragen aan de grootschalige proef, om de techniek te verfijnen zowel op het vlak van doeltreffendheid als selectiviteit ten aanzien van niet-doelinsecten.
De Minister van Landbouw wenst het actieplan voor 2024 te vernieuwen, opnieuw volgens de drie vastgelegde assen: het vangen van stichtende koninginnen in het voorjaar, de bescherming van bijenstanden en de neutralisatie van nesten, om het seizoen 2024 te anticiperen.
Een van de doelstellingen van dit nieuwe plan, dat binnenkort aan de Regering zal worden voorgelegd, is nieuwe bijenteeltafdelingen in staat te stellen het neutralisatiemateriaal aan te schaffen om het volledige Waalse grondgebied te dekken.
Voor Willy BORSUS: “Het behoud van onze bijenteeltsector is onmisbaar voor de bestuiving van talrijke gewassen, maar ook voor de biodiversiteit in Wallonië. De 4.000 Waalse imkers werken met honingbijen en produceren uitstekende bijenproducten. De neutralisatie van de Aziatische hoornaar, die de bijenstanden treft, is een noodzakelijke maatregel voor het behoud van de gehele bijenteeltsector en we moeten onze acties voortzetten. In 2023 werden dankzij dit beheersplan en de goede samenwerking van de verschillende partners bijna 200 nesten geneutraliseerd. Ik wil de sector in 2024 verder blijven ondersteunen, en dat al vanaf het voorjaar, onder meer dankzij de val ontwikkeld door het CRA-W.”
Voor meer informatie, de praktische en actuele fiches en de video's, kunt u terecht op:
- http://biodiversite.wallonie.be/fr/le-frelon-asiatique.html?IDC=5999
- CRA-W | Officiële website van het Centre wallon de Recherches agronomiques (wallonie.be)
- https://www.cari.be/
- www.youtube.com/@cariasblbuzz2beez254/videos
- Butine.info - Butinez l'info apicole
In dit kader kunnen bijenteeltafdelingen die niet zouden zijn gecontacteerd, zich richten tot de heer Jean-Marc Cheval, attaché bij de Directie Kwaliteit en Dierenwelzijn van de SPWARNE, op dit adres: jeanmarc.cheval@spw.wallonie.be.