Respect en gezag op school herstellen is geen vies woord, en al helemaal geen stap terug in de tijd. Het is een essentiële voorwaarde om de school haar eerste missie te laten vervullen: kennis doorgeven en elke leerling laten slagen binnen een rustig schoolklimaat.
De afgelopen jaren is het klimaat op scholen verslechterd, met een bijna verdubbeling van het aantal aanvragen voor tussenkomsten van mobiele teams op scholen in vijf jaar: meer spanningen, onbeschoftheid en soms zelfs geweld. Veel leraren klagen over een gebrek aan respect en voelen zich aangevallen in hun pedagogische rol. Om dit tegen te gaan, wil minister van Onderwijs Valérie Glatigny een rustig en respectvol kader op school herstellen.
Het Contract School-Samenleving heeft als doel de rechten en plichten van iedereen te herinneren: de school, de leerlingen en hun ouders. Het vervangt het schoolreglement niet, maar vult het aan met duidelijkere regels die door iedereen gedeeld worden.
Concreet zal dit contract eraan herinneren dat:
- De school engageert zich om kwaliteitsvol onderwijs te bieden in een veilig en rustig kader
Onder andere leerlingen en personeelsleden beschermen tegen elke vorm van geweld of druk, ouders regelmatig informeren, afwezigheid voorkomen, ...
- De leerlingen moeten de regels en de leraren respecteren en zich inzetten voor hun werk
Zoals een respectvol gedrag aannemen tegenover iedereen, het gezag en de kennis van alle personeelsleden erkennen, aanwezig en stipt zijn, actief deelnemen aan de lessen, ...
- De ouders ondersteunen hun kind, respecteren de pedagogische keuzes en onderhouden een respectvolle dialoog met de school.
Het gaat er onder andere om het onderwijsteam te respecteren zonder druk of inmenging, een afspraak te vragen om een leraar te ontmoeten in plaats van hem of haar toe te roepen op de speelplaats, deel te nemen aan oudercontacten, te waken over de regelmatige aanwezigheid van hun kind, ...
Dit contract zal ook voorzien in de oprichting van pedagogische tuchtraden waar deze nog niet bestaan.
Onderwijs is immers een gedeelde verantwoordelijkheid. Ouders en school hebben elk een essentiële, complementaire rol, in dienst van het slagen van de leerlingen. Het is ook een sterk signaal aan de leraren. Hun gezag opnieuw bevestigen en hen beschermen tegen druk en agressie, draagt bij tot de herwaardering van hun beroep en hun imago in de samenleving.
Respect en gezag herstellen betekent niet dat de school “strenger” wordt: het geeft haar opnieuw zin. Het herinnert eraan dat de vrijheid om te leren een duidelijk kader vereist, dat vertrouwen berust op gedeelde regels en dat pedagogisch gezag een pijler is van schools succes.
Er is overleg lopende met alle onderwijsactoren. Het doel is een inwerkingtreding vanaf het schooljaar 2027. Het Contract School-Samenleving moet dan ondertekend worden om de inschrijving te bevestigen door leerlingen, ouders en scholen.