Op 12 maart namen de Brusselse en Waalse volksvertegenwoordigers Aurélie Czekalski en Olivier Maroy deel aan de vergadering van het Wereldwijd Parlementair Netwerk van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). In dit kader van interparlementaire samenwerking debatteerden parlementsleden uit talrijke landen en experten over de economische, energie- en geopolitieke uitdagingen die het dagelijkse leven van de Belgische en Europese burgers rechtstreeks zullen beïnvloeden. Twee grote uitdagingen stonden centraal in de gesprekken:
• de energietransitie;
• de beveiliging van de kritieke mineralen die onmisbaar zijn voor onze technologieën en voor deze transitie.
Onze volksvertegenwoordigers brachten een liberale stem binnen dit internationale parlementaire netwerk, door de koopkracht, de bevoorradingszekerheid en een realistische energietransitie te verdedigen.
Naar een « elektriciteitstijdperk » dat betaalbaar blijft voor iedereen
Overal in de wereld stijgt de vraag naar elektriciteit sterk, gedreven door onze industrieën, elektrische mobiliteit, verwarmingssystemen, maar ook door de explosie van digitaal gebruik en kunstmatige intelligentie.
Voor Aurélie Czekalski luidt deze evolutie een echt nieuw « elektriciteitstijdperk » in, dat kansen biedt maar ook risico's inhoudt als de overheden hun rol niet volledig opnemen. Ze herinnerde eraan dat:
• er al grote investeringen gebeuren in de productie (nucleair, wind, zon, enz.);
• maar dat de elektriciteitsnetten en de flexibiliteitsoplossingen (opslag, slim vraagbeheer, batterijen, enz.) niet altijd meevolgen.
Zonder voldoende investeringen in de netten en zonder duidelijk kader kan deze evolutie zich zeer concreet vertalen in hogere prijzen voor gezinnen, zelfstandigen en bedrijven. Dat is precies wat de MR wil vermijden.
Een duidelijk kader om de consumenten te beschermen en de druk op de facturen te verlagen
Binnen dit interparlementaire netwerk verdedigden Aurélie Czekalski en Olivier Maroy een verantwoordelijke en pragmatische visie op de energietransitie. Ze waarschuwden voor te complexe of onevenwichtige regelgevende kaders, die kunnen:
• het aantal leveranciers op de energiemarkt verminderen;
• innovatie en nieuwe diensten afremmen (eigen verbruik, thuisopslag, dynamische tarifering, enz.);
• uiteindelijk de consument schaden, die inboet aan keuze, flexibiliteit, onderhandelingsmacht… en zijn factuur zien stijgen.
Voor de MR bestaat de uitdaging erin een duidelijk evenwicht te bereiken:
• betaalbare en toegankelijke energie en elektriciteit voor iedereen garanderen;
• een economisch leefbaar model behouden voor de operatoren, zodat ze kunnen blijven investeren in de netten, in schone technologieën en in de bevoorradingszekerheid.
Kritieke mineralen: achter onze smartphones woedt een wereldwijde strijd
Het andere essentiële onderdeel dat bij de OESO werd besproken, betreft de kritieke mineralen: die grondstoffen (lithium, kobalt, nikkel, zeldzame aardmetalen, enz.) die we nodig hebben om batterijen, zonnepanelen, windturbines, smartphones of elektrische voertuigen te maken.
Wereldwijd raken de productie en handel van deze materialen steeds meer geconcentreerd in enkele landen, wat strategische afhankelijkheden en risico's voor onze bevoorradingsketens creëert. De vraag explodeert door de energietransitie, en de geopolitieke spanningen rond deze grondstoffen nemen toe. De OESO herinnert eraan dat de exploitatie van deze mineralen moet gebeuren binnen een kader van goed bestuur, met duidelijke regels om de mensenrechten, het milieu en de lokale bevolkingen te beschermen, en tegelijk stabiele en voorspelbare waardeketens voor bedrijven te waarborgen.
Waals volksvertegenwoordiger Olivier Maroy benadrukte twee centrale prioriteiten voor Europa en voor ons land:
• de bevoorradingsbronnen diversifiëren, zodat Europa niet afhankelijk is van één land of één regio;
• recyclage en de circulaire economie ontwikkelen, om meer metalen te recupereren uit apparatuur die het einde van haar levensduur bereikt en onze ecologische voetafdruk te verminderen.
Voor Aurélie Czekalski is een geloofwaardige Europese strategie voor kritieke mineralen onmisbaar om onze energietransitie te beveiligen, breuken en prijsschokken te vermijden, en zo ook de koopkracht te beschermen.
Wat de MR verdedigt voor de burgers
Achter deze debatten bij de OESO gaan zeer concrete uitdagingen schuil voor elk gezin, elke zelfstandige, elk bedrijf in België:
• De energiefactuur: meer open, transparante en beter gereguleerde markten zijn de beste garantie om de prijzen onder controle te houden en echte keuzes aan de consumenten te bieden.
• De bevoorradingszekerheid: de energie- en grondstofbronnen diversifiëren, investeren in de netten en de waardeketens beveiligen zijn onmisbaar om breuken, crises en prijsschokken te vermijden.
• De koopkracht en de werkgelegenheid: een competitieve energie is een essentiële factor voor de industrie, de innovatie en de aantrekkelijkheid van onze regio's, en dus voor het creëren en behouden van banen.
• Het klimaat en de levenskwaliteit: de energietransitie moet onze CO2-uitstoot duurzaam verminderen, zonder de kost onrechtvaardig te laten wegen op de meest kwetsbare gezinnen.
Via zijn vertegenwoordigers pleit de MR, in een geest van interparlementaire samenwerking, voor:
• slimme regels in plaats van opeenstapelende beperkingen;
• een open economie die onze bevoorrading beveiligt en innovatie aanmoedigt;
• een realistische, sociaal rechtvaardige, economisch houdbare energietransitie die verenigbaar is met betaalbare elektriciteit.
Het is in deze geest dat Aurélie Czekalski en Olivier Maroy de stem van de MR laten horen binnen het Wereldwijd Parlementair Netwerk van de OESO: zodat de grote beslissingen van morgen zich vandaag vertalen in concrete vooruitgang, op de energiefactuur, op de bevoorradingszekerheid en op de levenskwaliteit van de burgers.