In 2024 verspreidde serotype 3 van blauwtong (BT) zich snel vanuit Nederland binnen de Belgische rundvee- en schapenkoppels. Dit serotype, agressiever dan de reeds tijdens eerdere epidemieën vastgestelde, veroorzaakte zware verliezen in de veestapels.
Toch konden vanaf mei 2024 vaccins tegen dit serotype worden toegediend aan de dieren om hen bescherming te bieden en de gevolgen van de ziekte te beperken, waarbij de vaccinatie werd overgelaten aan de vrije keuze van de houders. Na meerdere maanden van epidemie moet worden vastgesteld dat de vrijwillige vaccinatie niet volstond om de impact van de ziekte voldoende te beperken.
Voor 2025 blijft de dreiging van een herneming van de blauwtongepidemie (serotype 3) reëel. Bij dit risico komt nu ook de komst van serotype 8 van dezelfde ziekte en het virus van de epizoötische hemorragische ziekte (EHD) vanuit Frankrijk.
De dieren kunnen nu tegen deze 3 ziekten worden gevaccineerd, aangezien een vaccin tegen serotype 8 van het virus van de epizoötische hemorragische ziekte net een gebruiksvergunning in België heeft gekregen en er al vergunningen bestaan voor vaccins tegen de serotypes 3 en 8 van blauwtong.
David CLARINVAL, minister van Landbouw: “Vaccinatie is onze eerste verdedigingslijn tegen epidemieën. Ze is niet alleen een essentiële bescherming voor onze veestapel, maar ook een garantie voor de economische toekomst van de hele landbouwsector. Door in te zetten op een strikte preventie, gekoppeld aan faciliteiten voor de veehouders, waarborgen we de weerbaarheid van onze veebedrijven en de gezondheidsveiligheid van ons land.”
In deze context heeft minister Clarinval de vertegenwoordigers van de landbouworganisaties ontmoet om aan hun vraag om actie te beantwoorden. Na dit overleg werd een consensus bereikt. De minister heeft zich ertoe verbonden de vaccinatie tegen deze ziekten in 2025 verplicht te maken. Rund- en schapenhouders zullen verplicht zijn hun dieren te vaccineren tegen de serotypes 3 en 8 van blauwtong, en ook de vaccinatie tegen de epizoötische hemorragische ziekte zal verplicht zijn bij runderen.
Daarnaast werd tussen minister Clarinval en Agrofront een akkoord gesloten: schapenhouders die in 2025 tot vaccinatie overgaan, zullen een vrijstelling van de bijdrage aan het sanitair fonds genieten.”
Bij deze vectorziekten kan immers alleen massale vaccinatie van de veestapels op nationale schaal een doeltreffende bescherming creëren door de verspreiding van de virussen te verminderen.
Om ervoor te zorgen dat alle dieren gevaccineerd kunnen worden vóór het weiden, zal de mogelijkheid voor veehouders om hun dieren zelf te vaccineren worden uitgebreid tot de vaccinatie tegen EHD, op voorwaarde dat zij een begeleidingscontract met hun bedrijfsdierenarts hebben afgesloten.
De vaccins zullen worden verdeeld via het gewone distributiecircuit voor geneesmiddelen en moeten worden toegediend volgens het protocol beschreven in de door het FAGG goedgekeurde bijsluiter.
De autoriteiten zijn zich bewust van het gebrek aan beschikbare informatie over deze vaccins, die volgens een spoedprocedure zijn goedgekeurd om te reageren op de snelle verspreiding van deze ziekten. Er worden stappen ondernomen om deze informatie zo snel mogelijk te verkrijgen, en ze zal worden meegedeeld aan dierenartsen en veehouders zodra ze beschikbaar is.
De financiering van de vaccins blijft ten laste van de veehouder. De sector van schapen, geiten en hertachtigen zal echter genieten van de opschorting van de betaling van de verplichte bijdragen voor het jaar 2025.