Het verbod op PFAS in voedselverpakkingen staat centraal in de nieuwe wetgeving.
Na meer dan een jaar intensieve onderhandelingen hebben het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie een historisch akkoord bereikt over de verordening betreffende verpakkingen en verpakkingsafval. Het resultaat van meer dan 8 uur intensieve besprekingen, dat een keerpunt markeert in het Europese milieubeleid ten voordele van de circulaire economie (Verminderen, Herbruiken, Recycleren).Volgens het laatste Eurostat-rapport bereikte de berg verpakkingsafval in de Europese Unie 84 miljoen ton in 2021, en het Europese gemiddelde steeg in één jaar met 10,8 kilogram tot 188,7 kilogram verpakkingsafval per inwoner. Met een jaaromzet van ongeveer 350 miljard euro is de invoering van gemeenschappelijke regels voor alle economische actoren essentieel, net als de afstemming van de milieucriteria voor het beheer van verpakkingsafval in alle 27 lidstaten.
Volgens Frédérique Ries, rapporteur van de tekst: „Het gaat duidelijk om een historisch akkoord. Voor het eerst in een milieuwet legt Europa zichzelf doelstellingen op voor de vermindering van het verpakkingsverbruik, ongeacht het gebruikte materiaal (plastic, hout, ferrometalen, aluminium, glas, papier en karton). We vragen inspanningen van alle industriële sectoren en van de lidstaten, maar we wilden ook dat de consument een rol speelt in deze strijd tegen overbodige verpakkingen.“
De liberale Europese parlementslid benadrukte het gezondheidsluik: „We hebben een krachtig signaal gestuurd voor een deugdzamere Europese verpakkingsmarkt die de voedselveiligheid respecteert. Daarom is het verbod op de persistente chemische stoffen PFAS een grote overwinning voor de gezondheid van de Europese consumenten“.
En ze voegde er ten slotte aan toe: „Het was ook essentieel dat de milieuambities de industriële realiteit ontmoeten. Dat is nu bereikt met een akkoord dat innovatie bevordert, de beperkende maatregelen voor bepaalde verpakkingsformaten met 5 jaar uitstelt, in het bijzonder voor verse groenten en fruit, en vooral een aantal vrijstellingen voorziet voor micro-ondernemingen“.
De belangrijkste punten van het akkoord zijn de volgende
- Verbod op PFAS in verpakkingen die bestemd zijn om in contact te komen met voedingswaren, vanaf 2026.
- Doelstellingen voor de vermindering van verpakkingsafval, gemeenschappelijk voor alle materialen: 5% tegen 2030, 10% tegen 2035 en 15% tegen 2040.
- Verplichte recycleerbaarheid van verpakkingen vanaf 2030: gezien de noodzaak van de overgang naar een circulaire economie moeten alle verpakkingen binnen de Europese Unie tegen 2030 recycleerbaar zijn, wat een duurzamere aanpak van het beheer van hulpbronnen zal bevorderen.
- Verbod op wegwerpplastic in de horeca vanaf 2030: gezien de verspreiding van wegwerpplastic en de schadelijke gevolgen ervan voor de ecosystemen, voorziet de verordening het verbod op wegwerpplastic in cafés en restaurants voor verkoop in detailhandel vanaf 2030, om de invoering van herbruikbare alternatieven te bevorderen.
- Afschaffing van de doelstellingen voor herbruik en navulling voor voedingsproducten om mee te nemen (take-away), en de verplichting voor horeca-actoren om consumenten de mogelijkheid te bieden om hun eigen container mee te brengen om te vullen;
- Invoering van een maximum van 50% ledige ruimte voor verpakkingen: om de efficiëntie van verpakkingen te optimaliseren en afval te minimaliseren, wordt een maximale ledige ruimte van 50% vastgesteld, wat garandeert dat verpakkingen van gepaste grootte en proportioneel aan hun inhoud zijn.
- Tegen eind 2027 zal de Commissie het voorstel van doelstellingen en duurzaamheidscriteria voor biogebaseerde plastic moeten evalueren, als een cruciale hulpbron om uit de olieafhankelijkheid te geraken.