Het federaal Parlement heeft deze donderdag, op voorstel van de federale Minister van Energie, Mathieu Bihet, en de Minister van Consumentenbescherming, Rob Beenders, een belangrijke hervorming goedgekeurd om de energiemarkt transparanter, duidelijker en gunstiger te maken voor de consument.
Deze hervorming geeft concreet vorm aan een sterke belofte uit het regeerakkoord: elke burger in staat stellen te begrijpen wat hij werkelijk betaalt, de beschikbare aanbiedingen gemakkelijker te vergelijken en het voordeligste energiecontract te kiezen. De ambitie vat zich samen in drie woorden: begrijpen, vergelijken en besparen.
“Vandaag is het begrijpen van energietarieven maar al te vaak een hindernissenparcours. Met deze hervorming zetten we de consument opnieuw centraal op de markt. Meer transparantie betekent meer concurrentie en, uiteindelijk, meer koopkracht”, benadrukt de federale Minister van Energie, Mathieu Bihet.
De wet die vandaag werd aangenomen, kwam tot stand na uitgebreid overleg met de betrokken actoren. Ze werd bovendien unaniem goedgekeurd in de Kamer, wat getuigt van een breed draagvlak.
Een transparantere markt ten dienste van de consument
Momenteel hebben veel consumenten het moeilijk om de contracten van de leveranciers te vergelijken, waardoor ze aanzienlijke besparingen mislopen die ze anders zouden kunnen realiseren.
Volgens de analyses van de CREG:
- 51 % van de Belgische gezinnen met een elektriciteitscontract heeft een van de 10 duurste producten op de markt afgesloten, tegenover slechts 9 % bij de 10 goedkoopste. Dit vertegenwoordigt een gemiddeld besparingspotentieel van 130 € per jaar, dat kan oplopen tot meer dan 300 € voor gezinnen met een van de vijf duurste producten.
- 64 % van de Belgische gezinnen met een aardgascontract heeft een van de 10 duurste producten afgesloten, tegenover slechts 10 % bij de goedkoopste. Het gemiddelde besparingspotentieel bedraagt 170 € per jaar en kan oplopen tot meer dan 400 € voor de vijf duurste producten.
In totaal zouden bijna twee miljoen Belgische gezinnen gemiddeld tot 300 € per jaar kunnen besparen, terwijl ongeveer 700.000 gezinnen tot 700 € jaarlijkse besparingen zouden kunnen realiseren door voor een voordeliger contract te kiezen.
Wat er concreet verandert
De hervorming legt een reeks regels wettelijk vast om energiecontracten duidelijker en gemakkelijker vergelijkbaar te maken.
De tekst voorziet onder meer:
- een uniforme tariefstructuur, beperkt tot twee duidelijk geïdentificeerde componenten: een abonnement en een prijs per kWh (vast of variabel);
- een duidelijkere voorstelling van de kosten, met een transparant onderscheid tussen leveringskosten, netwerkkosten en belastingen;
- een versterkte precontractuele informatieverstrekking, zodat de consument het contract beter begrijpt voordat hij zich engageert;
- meer transparantie bij de stilzwijgende verlenging van contracten, met duidelijke informatie aan de consument voorafgaand aan elke verlenging;
- de verplichting om op elke factuur, communicatie of contractueel document een QR-code of een directe link naar het tariefblad van het contract op te nemen, om de vergelijking met andere marktaanbiedingen te vereenvoudigen;
- het verbod op misleidende voorwaardelijke kortingen, die de werkelijke energieprijs verhullen;
- het verbod op opeenvolgende prijzen binnen één en hetzelfde contract, zodat de consument onmiddellijk de werkelijk toepasselijke prijs kent;
- een strikte beperking van de vaste kosten, die enkel pro rata van de effectieve looptijd van het contract mogen worden aangerekend;
- het behoud van het recht om een energiecontract op elk moment op te zeggen, mits de wettelijke opzegtermijn, zonder disproportionele of onterechte boetes;
- een jaarlijkse opvolging door de CREG, die een rapport zal publiceren over de transparantie van de markt en de evolutie van de vergelijkbaarheid van de aanbiedingen.
Een hervorming ten dienste van de koopkracht
Door de vergelijking tussen contracten te vereenvoudigen en praktijken die consumenten kunnen misleiden af te schaffen, wil de Regering de transparantie op de energiemarkt duurzaam versterken.
“Vandaag creëren we de voorwaarden voor een transparantere markt. Maar transparantie heeft alleen effect als iedereen ze ook benut. De Regering vergemakkelijkt het werk van de consumenten; het is nu aan hen om hun contract regelmatig te vergelijken en zo van de beste aanbiedingen te genieten. Een goed geïnformeerde consument is een consument die kan besparen”, besluit Mathieu Bihet.
De hervorming treedt in werking op 1 januari 2027, zodat de leveranciers de tijd krijgen om de wijzigingen door te voeren.
Om consumenten sneller te beschermen tegen bepaalde handelspraktijken, treden de bepalingen die misleidende kortingen verbieden echter al op 1 oktober 2026 in werking.