De strategische autonomie van de Europese Unie is geen ijdel woord

De Verenigde Staten, die aan de basis lagen van de liberale internationale rechtsorde, hebben een radicale paradigmaverschuiving doorgevoerd door internationale relaties voortaan louter op basis van de wet van de sterkste te baseren. Deze omwenteling is uiterst gevaarlijk, voor Oekraïne maar ook voor Europa en de wereld. Rusland heeft eveneens deze weg ingeslagen, morgen zouden China en andere staten kunnen volgen. Geconfronteerd met deze vaststelling moet Europa handelen, daden stellen die zijn strategische autonomie waarborgen, of het nu gaat om defensie, energie, landbouw, gezondheid of handelsbetrekkingen. In 2022 luidde de invasie van Oekraïne door Rusland de alarmklok over het Russische gevaar. Vandaag heeft het imperialistische beleid van Donald Trump ons doen inzien dat we onze eigen strategische autonomie moeten uitbouwen. Met deze dubbele elektroshock moet Europa, om de vrede te waarborgen, wakker worden en overgaan van het tijdperk van naïviteit naar het tijdperk van de oorlogseconomie. Het kan zich niet veroorloven zwak en besluiteloos over te komen. De eerste vereiste is met één stem te spreken. Om gehoord te worden op het internationale toneel moet Europa sterk staan tegenover Rusland en de Verenigde Staten, met een krachtige Frans-Duitse as die in staat is de extremen te bestrijden. Industriële prioriteit en handelsbeleid moeten hand in hand gaan. Donald Trump is niet de verdediger van de vrije wereld, maar wel een dealmaker. Zijn doel komt erop neer zijn wereld en zijn visie van non-beschaving aan Europa op te leggen, en hij aarzelt niet om invoerrechten in te voeren. Een handelsoorlog ontketenen is echter in niemands belang, noch dat van de Verenigde Staten, noch dat van Europa. Europa heeft echter aangekondigd dat het zal terugslaan, zoals het deed in 2018, door vergeldingsmaatregelen op te leggen voor strategisch gekozen producten. Het handelsbeleid is een exclusieve Europese bevoegdheid. Het antwoord moet dus Europees zijn. Met Donald Trump bevinden we ons in een krachtmeting. Auteur van “The Art of the Deal”, hij noemt zichzelf een onderhandelaar. Zich bewust dat de Verenigde Staten een supermacht zijn die zijn oude bondgenoten niet meer nodig heeft, verhandelt en ruilt hij alles, of het nu gaat om handel, defensie, migratie of zelfs de vrede in Oekraïne, met de wil om zich de Oekraïense zeldzame aardmetalen toe te eigenen, enz. Hij plaatst de handelskwestie in het centrum van bredere onderhandelingen, namelijk die over de vrede in Europa. Met China in het vizier aarzelt Donald Trump, zich bewust van het politieke en economische gevaar dat het vormt, niet om President Zelensky op te offeren door hem een “dictator” te noemen, terwijl hij over alle democratische legitimiteit beschikt. Zijn ultieme prioriteit is China los te koppelen van Rusland, koste wat het kost. We weten dat vrijhandel het levenspeil in Europa heeft verhoogd. We zijn overigens voorstander van vrijhandelsakkoorden, voor zover ze coherent zijn met onze Europese normen. Dat is niet het geval bij het EU-Mercosur-akkoord, waarin de landbouw als aanpassingsvariabele wordt gebruikt. Handel moet ons sociaal en ecologisch model doen groeien en niet vernietigen. Daarom blijven we gekant tegen de ratificatie van dit akkoord in zijn huidige vorm. We moeten onze landbouwsectoren beschermen tegen oneerlijke concurrentie en opnieuw onze strategische autonomie op dit vlak waarborgen. “Het is tijd om uit onze fouten te leren. Na de wedloop rond zonnepanelen, batterijen, chips, staal, AI... verloren te hebben, willen we dan ook nog het vermogen verliezen om ons eigen voedsel te produceren?” We moeten ook werken aan onze strategische autonomie op het vlak van defensie. De oorlogseconomie is een realiteit geworden. De staatshoofden en regeringsleiders hebben dit duidelijk begrepen bij het horen van de woorden van de Amerikaanse vicepresident J.D. Vance in München, die de trans-Atlantische band met de voeten trad en de breuk met Europa bezegelde. De recente ontmoeting tussen presidenten Emmanuel Macron en Donald Trump, samen met de stemming, op hetzelfde moment, over de resolutie ter gelegenheid van de derde verjaardag van de oorlog in Oekraïne in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, weerspiegelt een omwenteling van de allianties. De geesten voorbereiden door de waarheid aan de burgers te vertellen, investeringen versnellen, onze budgetten verhogen, gecoördineerd handelen en ons bevrijden van de afhankelijkheid van de Verenigde Staten door een aanzienlijke versterking van de Europese pijler binnen de NAVO, dat zijn de volgende stappen in de consolidatie van onze strategische autonomie en het tastbare teken van het Europese ontwaken. We moeten deze kanteling in de trans-Atlantische relaties benutten om onszelf uit te rusten met een eigen defensie. Het is nu 3 jaar geleden dat Oekraïne slachtoffer werd van de Russische invasie. Het verdient een rechtvaardige en duurzame vrede volgens zijn eigen voorwaarden. Het vredesplan voor Oekraïne kan niet onderhandeld worden zonder de Oekraïners of de Europeanen. Zijn de Amerikanen nog steeds de bondgenoten van Europa en Oekraïne? We mogen het hopen en er moet aan gewerkt worden. De VS is een noodzakelijke bondgenoot, want indien niet, zal Rusland na Oekraïne zijn imperiale ambities richten op Georgië, Moldavië, de Baltische staten, Roemenië (politiek), en zo rechtstreeks Europa viseren. De vernedering die president Zelensky in New York onderging is onaanvaardbaar en weerspiegelt een nieuwe realiteit: een as Trump/Poetin. De buitengewone Europese Top in Londen, met Canada, Noorwegen en Turkije, is een signaal van het Europese ontwaken, van een tegenwicht tegen het koppel Trump-Poetin, van een Europese ruk aan de bel als antwoord op de aanvallen van president Trump op de Europese lethargie inzake defensie, een antwoord van steun van de EU en de NAVO (zonder de VS) aan President Zelensky, een antwoord van verzet van de EU (zonder Hongarije) tegen de as Poetin-Trump. De Frans-Duitse en Frans-Britse koppels inzake Europese defensie zijn een kans van het lot van de geschiedenis om zich verenigd, solidair en dus betrouwbaar te tonen. In Londen is het eerste doel politieke coherentie te creëren. We mogen niet in de val van 2003 (oorlog in Irak) trappen, we mogen ons niet laten verdelen. We moeten beslissen om de Europese veiligheid te waarborgen, een Europees defensieplan van honderden miljarden euro's bouwen met steun van de ECB, we moeten beslissen over de Frans-Britse nucleaire bescherming ten dienste van Europa. Er is een staakt-het-vuren nodig (een wapenstilstand van 30 dagen, in de lucht, op zee en op de energie-infrastructuur), een vredesplan en een interpositiemacht op het terrein, bij gebrek aan garanties voor de Oekraïners. Op Europees niveau moeten we deze defensie-Europa bouwen, met wie vooruit wil gaan via nauwere samenwerking. Op een breder niveau kan men denken aan een defensie-taskforce met de NAVO-leden die bereid zijn de inspanning te leveren. We hopen vurig dat het idee van een gemeenschap van belangen nog weerklank kan vinden bij de Amerikaanse president, bij gebrek aan een gemeenschap van waarden. De Verenigde Staten willen terugbetaald worden en dus betaald worden via de zeldzame aardmetalen. D. Trump heeft een akkoord nodig en kan de dialoog met President Zelensky niet definitief verbreken. Anderzijds zou Oekraïne zonder de VS geen 6 maanden standhouden. Verzoening is in ieders belang. Strategische autonomie is geen ijdel woord. Het is een realiteit die haar volle betekenis krijgt in deze historische momenten. Als de Europese Unie met gelijke wapens wil meespelen in de kring van de groten, moet ze zich bevrijden van haar economische afhankelijkheid van China, haar militaire afhankelijkheid van de Verenigde Staten en haar energetische afhankelijkheid van Rusland, en een machtig Europa worden.

Benoît Cassart, Europees parlementslid