Artificiële intelligentie maakt vandaag deel uit van ons dagelijks leven. Ze verandert de manier waarop we leren, werken en creëren. Tegenover deze snelle veranderingen is het onze verantwoordelijkheid om de school voor te bereiden, niet om weerstand te bieden aan de wereld die komt, maar om er ten volle haar plaats in te nemen.
Het is in die geest dat de Federatie Wallonië-Brussel een pilootproject heeft gelanceerd in twintig lagere scholen, om concreet te onderzoeken hoe AI de basisvaardigheden (rekenen, lezen en schrijven) kan ondersteunen en leerlingen kan helpen waar zij dat het meest nodig hebben.
Sinds 2023 hebben we een ambitieuze reflectie over artificiële intelligentie opgestart. Dit proces heeft geleid tot het eerste ethisch charter voor AI op school, gezamenlijk opgebouwd met de netwerken, de federaties van inrichtende machten en de actoren op het terrein. Transparantie, gegevensbescherming, gelijke toegang tegenover de digitale kloof: dit zijn allemaal principes die bevestigen dat AI de school slechts kan binnenkomen als ze de waarden ervan respecteert.
Het gaat erom houvast te bieden en het kritisch denken van onze leerlingen te ontwikkelen tegenover technologische evoluties. Dat is trouwens de hele zin van de hervorming van de lagere cyclus van het secundair onderwijs (1e, 2e en 3e jaar) die meer ruimte laat voor digitale technologie in de lessen manuele, technische en technologische vorming. Het doel is om de leerlingen alle sleutels te geven om een feit van een mening te onderscheiden, het ware van het waarschijnlijke, enzovoort. We verduivelen het instrument zeker niet, integendeel, we leren het op de juiste manier te gebruiken.
De twintig geselecteerde scholen voor dit pilootproject zullen artificiële-intelligentietools kunnen testen die remediëring, verdieping of verrijking van de basisvaardigheden mogelijk maken. Niet om de leerkrachten te vervangen, niet om de pedagogiek te delegeren, maar wel om hen extra hefbomen te geven, met name om de leerlingen te begeleiden die dat het meest nodig hebben.
In 2026 zullen de resultaten van deze test de toekomstige beleidskeuzes voeden. Een manier om te doen wat we van het begin af aan bepleiten: vooruitgaan met een kader, maar vooral niet stilstaan.
Dit pilootproject maakt deel uit van een coherent geheel: integratie van AI in de permanente vorming van leerkrachten, uitrol van Pix-modules (vormingstool) rond digitale technologie en AI, en het ter beschikking stellen van een uitgebreid corpus pedagogische middelen op e-classe (onlineplatform voor onderwijsteams).
Zoals minister van Onderwijs Valérie Glatigny benadrukt:
“Artificiële intelligentie is er, en we kunnen ons niet permitteren deze kans te missen. Met dit pilootproject geven we scholen een kader om deze tools onder de knie te krijgen en er echte leerhefbomen van te maken, ten dienste van leerlingen en leerkrachten. Het gaat er niet om de mens te vervangen, maar om ons onderwijs voor te bereiden op een wereld waarin AI al deel uitmaakt van het dagelijkse leven.”