De Waalse Regering heeft het ontwerpdecreet betreffende de erkenning en financiering van de vzw's “Commerce Wallonie” definitief goedgekeurd. Deze hervorming heeft tot doel de overheidsmiddelen beter te concentreren op de ondersteuning van de buurthandel, de commerciële expertise te versterken en handelaars een efficiëntere begeleiding te bieden.
Handel is een belangrijke speler in de Waalse economie. Wallonië telt 30.359 actieve handelszaken binnen de omvang van de LoGIC-telling 2025, goed voor bijna 6,4 miljoen m² actieve commerciële oppervlakte. In ruimere zin zijn bijna 225.000 banen verbonden aan de handel.
Maar de sector wordt geconfronteerd met belangrijke veranderingen. Evolutie van het consumptiegedrag, concurrentie van de onlinehandel, stijgende kosten, bedrijfsoverdracht of de gevolgen van werven: de uitdagingen waarmee handelaars te maken krijgen zijn talrijk. Wallonië telt bovendien 7.248 leegstaande handelspanden, bijna één op vijf.
Het is in deze context dat de hervorming Commerce Wallonie past.
Steun aan handelaars beter richten
Vandaag kunnen de Agentschappen voor lokale ontwikkeling (ADL) en de Agentschappen voor stadskernontwikkeling (ADCV) optreden binnen zeer brede opdrachten die soms overlappen met die van andere structuren. Het nieuwe systeem wil de rollen verduidelijken en de commerciële expertise versterken, met name op het vlak van de aantrekkelijkheid van handelszaken en de strijd tegen leegstand.
De toekomstige vzw's “Commerce Wallonie” zullen als hoofdtaak hebben om de commerciële aantrekkelijkheid van de gebieden te versterken. Ze zullen onder meer acties voor handelsdynamisering kunnen begeleiden, bijdragen aan de strijd tegen leegstand, nuttige gegevens verzamelen voor de sturing van het lokale beleid en innovatieve partnerprojecten ontwikkelen.
De structuren zullen ook de concrete impact van hun acties op de commerciële vitaliteit van hun gebied moeten aantonen, op basis van doelstellingen en opvolgingsindicatoren
„Achter elke handelszaak staat een zelfstandige die investeert, risico's neemt en werkgelegenheid creëert. Onze verantwoordelijkheid is om het hem gemakkelijker te maken en ervoor te zorgen dat de overheidsmiddelen voor handel zo dicht mogelijk bij zijn behoeften worden ingezet. Commerce Wallonie moet ons toelaten efficiënter te zijn en dichter bij de realiteit van onze handelaars te staan.”, benadrukt Pierre-Yves Jeholet.
Lokale partners volledig betrokken
De hervorming betrekt de lokale actoren sterker bij de financiering van de toekomstige structuren. Om in aanmerking te komen voor gewestelijke steun, zullen de betrokken gemeenten een bijdrage moeten leveren die gelijk is aan minstens 30% van de gewestelijke subsidie, en de private partners minstens 10%.
Het systeem blijft toegankelijk voor landelijke gebieden: gemeenten kunnen zich groeperen om de minimumdrempel van 10.000 inwoners te bereiken die vereist is om een vzw “Commerce Wallonie” op te richten
De hervorming wordt gerealiseerd bij gelijkblijvend budget, door de betrokken middelen te bundelen binnen het nieuwe systeem. Ze moet het mogelijk maken het overheidsoptreden beter te structureren zonder de globale enveloppe voor dit beleid te verhogen.
Een geleidelijke overgang tot 2030
Het nieuwe decreet treedt in werking op 1 januari 2028. De momenteel erkende structuren behouden hun erkenning tot 31 december 2029, om een geleidelijke overgang van opdrachten, teams en financiering mogelijk te maken. De nieuwe erkenningen “Commerce Wallonie” zullen zo vanaf 2030 volledig de fakkel overnemen.
Het decreet biedt ook meer voorspelbaarheid aan de operatoren. De beslissing tot toekenning of verlenging van de erkenning zal uiterlijk één jaar voor de inwerkingtreding moeten vallen, zodat de structuren hun activiteiten en organisatie kunnen anticiperen.
Deze overgangsperiode zal de gemeenten ook toelaten eventuele samenwerkingen voor te bereiden en de continuïteit van bestaande projecten te verzekeren.
„Onze handelaars verwachten van ons geen extra structuren. Ze verwachten oplossingen, begeleiding en levendige stadskernen. Daarom voeren we deze hervorming door: de bestaande middelen beter gebruiken en efficiënter zijn op het terrein.”, besluit Pierre-Yves Jeholet.