Fusie van de Brusselse politiezones om criminaliteit doeltreffender te bestrijden

1. Achtergrond

Eén enkele politiezone in Brussel? Liberaal minister Bernard Quintin heeft dat eind juli bereikt! Dit debat lag al jarenlang op tafel, en de MR heeft het eindelijk gerealiseerd. Dit is een belangrijk liberaal signaal binnen het veiligheidsluik. Amper twee maanden na de installatie van de federale regering stelde minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) in april al zijn project tot fusie van de Brusselse politiezones voor aan de burgemeesters.

Het Brusselse gewest is momenteel opgedeeld in 6 politiezones. In zijn programma van 2024 pleitte de MR al voor de fusie van de zes Brusselse politiezones tot één enkele zone. Het doel van deze hervorming is de veiligheid te versterken van iedereen die in Brussel woont, er werkt of de stad bezoekt. De huidige organisatie in zes zones heeft haar beperkingen aangetoond. De recente actualiteit heeft ons nogmaals aangetoond dat het nodig is om doeltreffender en krachtiger te strijden tegen onveiligheid en georganiseerde criminaliteit, met behoud van een sterke nabijheidswerking.

2. De fusie van de zones voor een doeltreffendere respons tegen georganiseerde criminaliteit, een versterkt politieoptreden bij uitzonderlijke situaties en schaalvoordelen.

De zes zones leiden tot een verdubbeling van structuren: zonechefs, woordvoerders, websites, overheidsopdrachten, enz. Een fusie zal de efficiëntie versterken, zonder de middelen te verminderen, maar door ze opnieuw naar het terrein te sturen.

Bovendien zal een enkele zone een betere coördinatie, een globaal overzicht en een doeltreffender antwoord op criminaliteit mogelijk maken. Het doel is eenvoudigweg de veiligheid te verbeteren van alle inwoners van Brussel, van de 400.000 tot 500.000 pendelaars die er elke dag komen werken en van al wie onze hoofdstad bezoekt. Criminaliteit stopt niet aan administratieve grenzen en de huidige samenwerking tussen de zones is ontoereikend. Bovendien is de criminaliteit sterk geëvolueerd, waardoor het nodig was de structuren te herzien om aan de realiteit tegemoet te komen. Het is een kwestie van goed bestuur.

Dit alles zonder de nabijheid te verliezen die nodig is voor de goede werking van een lokale politie. Om te garanderen dat die behouden blijft, zal het federale niveau erop toezien dat minimumnormen worden gehaald wat betreft het aantal wijkagenten per gemeente (de wet voorziet bijvoorbeeld één wijkagent per 2.000 inwoners), voldoende aanwezigheid van commissariaten en openingsuren die aangepast zijn aan de behoeften van de bevolking.

3. Wat houdt dit project in?

3.1. Voor Brussel:

• Oprichting van één enkele politiezone binnen de grenzen van het Brusselse Gewest;
• Deze ene politiezone zal een jaar na de goedkeuring van het wetsontwerp in het federale parlement worden opgericht;
• Deze ene zone zal geleid worden door een politiecollege samengesteld uit de 19 burgemeesters van de Brusselse gemeenten;
• Het zal de grootste politiezone van België worden: 6.500 operationele agenten en ongeveer 1.000 logistieke medewerkers;
• Financiële steun van 55 miljoen euro over 5 jaar om deze hervorming uit te voeren.

Maar dit hervormingsproject beperkt zich uiteindelijk niet tot het Brusselse Gewest.

3.2. Voor het hele land:

• Behoud van de bevoegdheden van de burgemeesters: zij blijven verantwoordelijk voor de openbare orde in hun gemeente;
• Afschaffing van de politieraden: deze maatregel zal +/- 2 miljoen euro opleveren voor alle politiezones van het land samen;
• De huidige bevoegdheden van de politieraden zullen worden overgedragen aan de politiecolleges.

4. Steunmaatregelen om fusies van zones aan te moedigen

Meer in het algemeen en om fusies op vrijwillige basis aan te moedigen, voorziet het voorontwerp ook in incentives voor zonefusies die vóór december 2029 plaatsvinden.