De ziekenfondsen bezitten vandaag een vermogen van meer dan 6,1 miljard € dat werd opgebouwd met het geld van de Belgen. Ze ontsnappen aan de vennootschapsbelasting en zijn vrijgesteld van de vermogensbelasting voor vzw's. Terwijl ze zich zouden moeten concentreren op de terugbetaling van gezondheidszorg, investeren ze in aandelen, obligaties, winkels of zelfs hotels. Het is tijd om een einde te maken aan deze privileges en de ziekenfondsen aan belasting te onderwerpen. De opbrengsten, tot 165 miljoen € per jaar, zouden het mogelijk maken om de belastingen van werknemers tijdens hun eerste werkjaar te halveren.
Deze fortuinen komen niet zomaar uit het niets:
- De ziekenfondsen hebben hun opdracht van verplichte verzekeringsdekking uitgebreid naar lucratievere activiteiten zoals aanvullende verzekeringen.
- Vreemd genoeg ontsnappen ze volledig aan de vennootschapsbelasting. Hun private concurrenten worden daarentegen normaal belast. Links beschuldigt multinationals ervan belasting te ontlopen, maar voert vrijstellingen in om ervoor te zorgen dat hun eigen verenigingen aan elke belasting ontsnappen.
- De ziekenfondsen zijn vrijgesteld van de vermogensbelasting die geldt voor vzw's, betaald door vzw's zoals Action Père Damien of Les Petites Sœurs des Pauvres. Links heeft er geen probleem mee deze vzw's te belasten, zolang de ziekenfondsen buiten schot blijven.
- Terwijl van alle sectoren inspanningen worden gevraagd, zijn de bedragen die het RIZIV toekent aan de beheerskosten van de ziekenfondsen in 2 jaar met meer dan 15% gestegen.
Het is meer dan tijd om deze structuren te hervormen, want ziekenfondsen zijn niet bedoeld om een vermogen van dergelijke omvang op te bouwen. Er moet een einde komen aan de privileges en de ziekenfondsen moeten worden onderworpen aan (i) de vennootschapsbelasting en (ii) de vermogensbelasting van 0,45% die alle vzw's in dit land betalen, met een uitzonderlijke solidariteitsbijdrage van 1,35% in het eerste jaar. Het gaat niet om een nieuwe belasting, maar wel om een afstemming op de bestaande regeling; het einde van een privilege!
Deze maatregelen, die tot 165 miljoen €/jaar kunnen opbrengen, zullen geen eenvoudige budgettaire besparingen zijn, ze zullen de solidariteit voeden! Met dit geld stellen we voor om de belastingen van werknemers tijdens hun eerste werkjaar te halveren.
1. Een verontrustende vaststelling
Vandaag heeft elke Belgische burger recht op een verzekering voor gezondheidszorg en uitkeringen door zich aan te sluiten bij een ziekenfonds. Als hij dat wenst, kan hij ook aanvullende verzekeringen afsluiten (bijv. een tandartsverzekering), ofwel bij de bovengenoemde ziekenfondsen, ofwel bij private instellingen.
De ziekenfondsen hebben in de loop der jaren een vermogen van bijna 6,1 miljard € opgebouwd. Dit geld is er niet om hun activiteiten te dekken: 5,2 miljard € (85% van het totaal) is geïnvesteerd in aandelen- en obligatieportefeuilles. Slechts 350 miljoen € (6% van het totaal) staat op courante rekeningen om de activiteiten van de ziekenfondsen te dekken. De rest is geïnvesteerd in vastgoed: kantoren, winkels, hotels, recreatie- en vakantiecentra.
Zo bezit de Mutualité Chrétienne hotels in Frankrijk, Oostenrijk en zelfs Zwitserland. Solidaris heeft aandelen in een 3-sterren hotel-kasteel in Dinant, geliefd bij liefhebbers van luxewagens. Deze lijst is niet volledig.
Het is verontrustend vast te stellen dat deze gepolitiseerde organisaties, ten koste van de burgers, zulke fortuinen hebben vergaard en dat deze worden geïnvesteerd op de markten of gebruikt voor evenementen zoals het Festival des Solidarités (Solidaris).
De vaststelling is duidelijk en onweerlegbaar: de ziekenfondsen zijn hun rol vergeten, namelijk Belgen hun hele leven lang helpen om zich te laten verzorgen in een geest van solidariteit en onderlinge hulp, ver van winstbejag.
Op een moment dat de Staat moedige budgettaire maatregelen neemt, zitten de ziekenfondsen op grote fortuinen. En dit alles in een totaal gebrek aan transparantie.
Men zegt dat deze oorlogskas een wettelijk vereiste solvabiliteitsgarantie is. Maar hoe verklaar je dan dat deze reserve wordt geïnvesteerd in aandelen of vakantiecentra? Dit argument houdt geen steek. Ook banken zijn onderworpen aan solvabiliteitsregels, toch worden zij belast, zwaarder dan vzw's, en allemaal op dezelfde manier.
2. Waar komt het grote kapitaal van de ziekenfondsen vandaan?
Deze oorlogskassen zijn in de loop der jaren behendig en discreet opgebouwd dankzij anomalieën:
- Ten eerste hebben de ziekenfondsen hun activiteiten uitgebreid: in plaats van zich te beperken tot het verplichte gedeelte van de verzekering, bieden ze ook aanvullende verzekeringen aan, een uiterst lucratieve activiteit.
Het winstbejag, zo bekritiseerd door links, is de obsessie van de ziekenfondsen geworden. Deze winsten worden vervolgens gebruikt voor politieke sponsoring en verkapte subsidiëring.
- Vervolgens houden ze de burgers bewust onwetend over de financiering van de basisdekking voor de terugbetaling van gezondheidszorg. In plaats van zich voor te stellen als een tussenpersoon die jaarlijks door het RIZIV wordt gefinancierd en te wijzen op het bestaan van een gratis ziekenfondskas (CAAMI-HZIV), laten ze geloven dat het hun verplichte bijdrage is die de verplichte terugbetalingen financiert. Vooral geen lid mogen verliezen.
- Vervolgens ontsnappen ze grotendeels aan de vennootschapsbelasting en zouden ze zo niet minder dan 362 miljoen € hebben bespaard sinds 2020. In dezelfde periode moest een private speler zoals DKV, bij wijze van voorbeeld, 116 miljoen € belastingen betalen.
Zo'n verschil in behandeling is onaanvaardbaar. Waar links zich voortdurend opwindt dat bedrijven niet genoeg belasting zouden betalen (terwijl ze 25% betalen en niet onder 15% kunnen zakken door de regels voor multinationals), vindt het niets aan te merken op het feit dat de gepolitiseerde ziekenfondsen niets betalen.
- Ten slotte betalen de ziekenfondsen, in tegenstelling tot elke andere vzw, geen vermogensbelasting. Elke vzw in dit land betaalt 0,45% jaarlijkse belasting op een vermogen dat 500.000 € overschrijdt. Als de ziekenfondsen op dezelfde manier zouden worden behandeld, zou dit 27 miljoen € opleveren voor de staatskas. We stellen ook een uitzonderlijke solidariteitsbijdrage van 1,35% voor in het eerste jaar.
Dit bedrag komt overeen met wat de Regering wilde besparen door de regeling voor auteursrechten voor de IT-sector af te schaffen. Men verkiest de ziekenfondsen te beschermen, ten koste van desinvesteringen in de technologieën van morgen.
Hoe valt te verklaren dat vzw's zoals 'Action Père Damien' of 'Ensemble Contre le Cancer' moeten betalen terwijl de gepolitiseerde ziekenfondsen worden vrijgesteld? Links wil solidariteit, maar niet met zijn eigen geld.
Links maakt zich zorgen dat deze maatregel, die enkel bedoeld is om een onrechtvaardige anomalie te corrigeren, zou worden doorgerekend aan de verzekerden. Dit beweren is volledig onverantwoord:
- Voordat ze doorrekenen wat niets anders is dan fiscale rechtvaardigheid naar de Belgische burger, zouden de ziekenfondsen hun inefficiënte werking moeten herzien.
- Links heeft doorgaans geen probleem om bedrijven meer te willen belasten, terwijl deze geen andere keuze hebben dan onverantwoorde belastingverhogingen door te rekenen aan de eindconsument.
3. Er zijn evidente maatregelen nodig
De ziekenfondsen zijn gepolitiseerde organisaties die profiteren van onbillijke fiscale regelingen, waardoor ze fortuinen hebben kunnen vergaren ten koste van de Belgische verzekerden.
Het zijn ondoorzichtige structuren, politiek geïnstrumentaliseerd en beschermd door links.
Het is essentieel om het systeem te hervormen, het transparant en efficiënt te maken, kortom het zijn oorspronkelijke functie terug te geven: de Belgen verzekeren op het vlak van gezondheidszorg en invaliditeit, met beheersing van de kosten en een betere toegankelijkheid.
Dit stelt de Mouvement Réformateur voor:
- De ziekenfondsen onderwerpen aan dezelfde fiscale regelingen als private actoren; het gaat niet om een nieuwe belasting! Het is onverdedigbaar dat deze structuren privileges genieten die voortkomen uit partijpolitieke overwegingen. De ziekenfondsen moeten worden onderworpen aan (i) de vennootschapsbelasting en (ii) de vermogensbelasting van 0,45% die alle vzw's in dit land betalen, met een uitzonderlijke solidariteitsbijdrage van 1,35% in het eerste jaar.
Het is duidelijk dat er nog andere maatregelen kunnen worden genomen, maatregelen bedoeld om efficiëntie, transparantie en onpartijdigheid te waarborgen:
- De verplichte verzekeringsactiviteit overdragen aan de HZIV.
- De nevenactiviteiten van de ziekenfondsen strikt en streng omkaderen, of ze zelfs verbieden.
- De ziekenfondsen responsabiliseren door prestatiecriteria op te leggen.
Als dergelijke maatregelen worden genomen, zullen de winsten voor de staatsfinanciën aanzienlijk zijn: substantiële belastinginkomsten en sterk beperkte werkingskosten. Deze winsten worden geraamd op 165 miljoen € per jaar.
Kernmaatregel
De personenbelasting voor werknemers tijdens hun eerste werkjaar met de helft verlagen.
Andere voorgestelde maatregelen
- De vennootschapsbelasting voor kleine en middelgrote ondernemingen verlagen van 20% naar 15% op de eerste 200.000 €.
- De belastingen van jonge zelfstandigen verminderen door ze de eerste drie jaar te halveren.
- Het tarief van het vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen verhogen tot 9,50%.
- De belasting op bedrijfswagens verlagen en het mobiliteitsbudget versterken.
- De sociale bijdragen voor bijkomende zelfstandigen afschaffen.
Kortom, het hervormen van de ziekenfondsen is een noodzaak om ons doel om arbeid te herwaarderen, voort te zetten.