Personen die nog geen verblijfstitel in België hebben, maar wel een aanvraag tot verblijf of internationale bescherming hebben ingediend bij de Dienst Vreemdelingenzaken, zullen voortaan veel betrouwbaarder kunnen worden geïdentificeerd en opgevolgd in het hele land.

De federale regering creëert een juridisch kader dat het mogelijk maakt om, mits voorafgaande toestemming van een onderzoeksrechter, een huiszoeking uit te voeren met het oog op de uitvoering van een terugkeerbeslissing. Deze maatregel kan enkel worden overwogen als cumulatief aan de volgende voorwaarden is voldaan: 1° er zijn redelijke gronden om aan te nemen dat de vreemdeling een gevaar vormt voor de openbare orde of de nationale veiligheid; 2° de vreemdeling verblijft illegaal in het land en is het voorwerp van een terugkeerbeslissing; 3° de vreemdeling werkt niet mee aan de uitvoering van die beslissing; 4° er zijn redelijke gronden om aan te nemen dat hij zich op zijn verblijfplaats bevindt; 5° het moet gaan om een ultimum remedium, d.w.z. dat geen enkele andere, minder ingrijpende maatregel doeltreffend kan worden toegepast; 6° de toestemming is proportioneel.

De federale regering breidt de lijst uit van misdrijven die tot vervallenverklaring kunnen leiden, met onder meer georganiseerde criminaliteit met een leidinggevende rol, doodslag en zedenfeiten. De verjaringstermijn om een vordering tot vervallenverklaring in te stellen, wordt verlengd van 10 naar 15 jaar. Bij een veroordeling voor terroristische feiten zal de rechter zich verplicht moeten uitspreken over de vraag van de vervallenverklaring. Beslist hij geen vervallenverklaring van de nationaliteit op te leggen, dan zal hij bijzonder moeten motiveren waarom de gevolgen van de maatregel kennelijk onredelijk en onevenredig zouden zijn.

Asielzoekers die al bescherming genieten in een andere lidstaat, zullen geen aanspraak meer kunnen maken op opvang in België. Wanneer hun aanvraag al in een andere lidstaat werd afgewezen, zal die sneller worden behandeld en in voorkomend geval onontvankelijk worden verklaard door het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen. Conform het regeerakkoord worden ook de voorwaarden voor gezinshereniging verstrengd. Enkele van de belangrijkste maatregelen: inkorting of afschaffing van de gratieperiode, verlenging van de wachttijd vóór hereniging, verhoging van de minimumleeftijd van de echtgenoten tot 21 jaar en een inkomensvoorwaarde die wordt opgetrokken tot 110 % van het minimuminkomen, verhoogd met 10 % per gezinslid.

Nieuwkomers zullen voortaan vijf jaar moeten wachten voor ze aanspraak kunnen maken op sociale bijstand. Het bedrag van die steun wordt ook afgestemd op de geleverde integratie-inspanningen. Deze maatregel legt een duidelijker kader vast: toegang tot solidariteit gaat samen met een echt integratietraject, met rechten maar ook met plichten.

De vreemdelingenwet wordt aangepast om in het Belgische recht het levenslange inreisverbod in te voeren voor entiteiten die zijn gevalideerd in de gemeenschappelijke gegevensbank “Terrorisme, extremisme, radicaliseringsproces”.

De kosten voor een aanvraag tot de Belgische nationaliteit stijgen van 150 euro naar 1.000 euro. Die aanpassing weerspiegelt beter het belang van de stap en de administratieve kost die ermee gepaard gaat.