Op 8 april gaf de Waalse minister-president, Adrien Dolimont, de koers van Wallonië aan: een industriële motor van Europa worden.
Dat betekent: overvloedige en betaalbare basisenergie, een einde aan de meest absurde Europese beperkingen, massale investeringen in energie-infrastructuur en strategische industrieën, hersenen en servers naar hier aantrekken, om een werkzaamheidsgraad van 70% in Wallonië te bereiken.
Voor de MR moet heel Wallonië weer in beweging komen.
Grondgebied, energie, werk: alles moet samenkomen zodat onze regio opnieuw centraal in Europa staat.
Herindustrialisering: onze Waalse gok
a. De vaststelling die we niet ontkennen
De Europese industrie is ingestort: ze vertegenwoordigde 20% van het BBP van de Unie in 1990, vandaag nog maar 14,3%. De energie-intensieve sectoren hebben sinds 2019 20% van hun productie verloren. De energieprijzen voor de industrie zijn tussen 2021 en 2025 met 66% gestegen.
Europa importeert zijn zonnepanelen, batterijen, strategisch staal. De rekening bedroeg 427 miljard euro in 2024.
Ondertussen keek Wallonië de andere kant op. Men stapelde plannen op elkaar, men vermenigvuldigde structuren.
Resultaat: eindeloze procedures, administratieve dubbels, projecten die vast blijven zitten. Tot tien studies en tien instanties geraadpleegd voor één enkel project. Jaren verloren in de gangen.
Voorbeelden: brownfields die tien jaar procedures vragen voor 163 dagen werk, bedrijventerreinen die er een decennium over doen om er te komen, investeerders die elders gaan.
b. Onze strategie
De Regering heeft gekozen voor concentratie. Geen lokalistisch strooibeleid, maar een hefboomeffect. Drie pijlers: overvloedige en betaalbare energie, industriële kracht in strategische sectoren (hoogwaardig staal, defensie, digitaal), en beheersing van data en industriële AI.
Concreet: 1.500 hectare gemobiliseerd tijdens de legislatuur, met voorrang voor reeds vervuilde brownfields en snel op energie aan te sluiten sites. 2,5 miljard euro via Wallonie Entreprendre om concrete projecten te steunen: FN Herstal, Safran in Welkenraedt, Sonaca.
Een nieuw Decreet Onderzoek na 18 jaar stilstand: 247 miljoen euro per jaar geïnvesteerd, dat is 1,2 miljard aan gecreëerde waarde, 2.800 voltijdse banen behouden, 8.500 banen gecreëerd.
c. Wanneer ze aanvallen op “de sociale afbraak” en “alles voor de industrie”
Een regio zonder industrie is een regio zonder stabiele banen, zonder fiscale inkomsten, zonder de capaciteit om haar sociaal model te financieren. Het Waalse sociale systeem raakt uitgeput precies omdat het niet genoeg bijdragers meer heeft. Ons doel is helder: een werkzaamheidsgraad van 70% in Wallonië. Dat is ambitieus, maar niet onhaalbaar. Maar dat doen we niet door cheques uit te delen en begeleidingsstructuren te vermenigvuldigen die op leeg draaien; we doen het door rijkdom te creëren op ons grondgebied, door onze krachten te concentreren op de sectoren waar we een comparatief voordeel hebben, niet door in alles gemiddeld te zijn.
We hebben een performante defensie-industrie, die het grootste deel van de omzet en de banen van de sector in België concentreert. We gaan ons niet verontschuldigen voor het gebruik ervan als hefboom voor soevereiniteit en gekwalificeerde banen.
Energie: weg van de bezweringen
a. De vaststelling die ze weigeren te zien
België verbruikte 80 terawattuur elektriciteit in 2025. Dat zal 110 zijn in 2030, 160 in 2040, 180 in 2050.
Vandaag rust nog meer dan 75% van onze bevoorrading op olie en gas. De oorlog in de Straat van Hormuz herinnert ons elke dag, aan de pomp, aan onze kwetsbaarheid. Wanneer de brandstofprijs explodeert, is het het budget van de Walen dat krimpt, is het de economische activiteit die vertraagt.
Jarenlang dachten we dat de geopolitiek was verdwenen, dat de grondstoffen altijd toegankelijk zouden blijven, dat we het energieparadigma binnen dertig jaar zonder kosten of conflicten zouden veranderen. We zijn naïef geweest.
b. Onze lijn
De Regering zet in op diversificatie van bronnen, planning van de netwerken, investering in productie- en transportinfrastructuur met een langetermijnvisie, afgestemd op onze toekomstige behoeften.
De Boucle du Hainaut is geen technisch detail: het is een keuze voor capaciteit, aantrekkelijkheid, banen. Als we willen herindustrialiseren, kunnen we niet aanvaarden dat elektrificatie- of vestigingsprojecten elders terechtkomen door een gebrek aan voldoende netwerk.
We ontwikkelen een CO₂- en waterstofruggengraat om onze industrieën in staat te stellen te decarboniseren zonder te sluiten, hun processen om te vormen zonder te ontslaan.
De energiesector telt al 17.000 directe en indirecte banen in Wallonië. De transitie kan er nog 15.000 bij creëren.
We verkennen alle pistes: witte waterstof, gasopslagcapaciteiten, ondergrondse opslag van afgevangen CO₂, langetermijncontracten. We wijzen de hypocrisie af die erin bestaat hier in Europa te willen decarboniseren zonder zich te bekommeren om waar de energie die we verbruiken vandaan komt.
c. Wanneer ze aanvallen op “alles voor fossiele brandstoffen” of “het klimaat opgeven”
Leugens. We geven niets op, maar we wijzen ideologie af. De Europese wetgevingen ETS 2, RED 3, EPB 4 moeten uiterlijk in 2030 in werking treden.
Ze zijn middelen ten dienste van de vermindering van broeikasgassen, geen doel op zich. Als we op het huidige traject blijven, wordt dat standaard 2 euro per liter diesel in 2030. Wat we vandaag een energiecrisis noemen, zal de normaliteit zijn geworden.
De Europese wetgevingen kunnen worden herzien, uitgesteld, gefaseerd, zonder de klimaatdoelstelling op te geven. Koolstofprijzen zijn nuttig op lange termijn, maar te snel, te fel toegepast, verstikken ze economische actoren en straffen ze burgers die werken, ondernemen, zich verplaatsen. De transitie leiden zonder degenen die werken te straffen, dat is verantwoordelijkheid.
Werk: arbeid herwaarderen
a. De vaststelling die ze manipuleren
Ja, het aantal werkzoekenden stijgt in de statistieken. Maar ze vergeten te vermelden dat een methodewijziging bepaalde personen nu langer in de cijfers houdt. En vooral verzwijgen ze zorgvuldig dat, tegelijkertijd, de werkzaamheidsgraad stijgt en dat duizenden Walen opnieuw werk vinden.
Waalse bedrijven kondigen minstens 88.000 aanwervingen aan voor 2026, waarvan meer dan de helft met een contract van onbepaalde duur. Eén op twee banen zal worden aangeboden door een klein bedrijf. Het probleem is niet het gebrek aan aanbod, het is de mismatch tussen vraag en aanbod, en een uitgeput begeleidingssysteem.
Wanneer van de 5.000 opgeroepen personen nauwelijks een derde komt opdagen, is dat geen fataliteit, noch een detail. Het is een signaal dat moet worden gecorrigeerd.
b. Onze breuk
We maken van de weg naar werk de kern van ons beleid. Pierre-Yves Jeholet voert een streng en duidelijk kader in: opgeroepen personen moeten komen opdagen, de begeleiding moet reëel zijn, iedereen moet weten wat hij moet doen en wat hij kan verwachten.
We hervormen de inschakeling, de aanwervingssteun, de opleiding. Niet uit liefde voor organigrammen, maar om onze drie industriële pijlers te voeden, want de knelpuntsectoren zijn precies degene die onze strategie nodig heeft: bouw, industrie, digitaal, zorg.
Het bedrijfsplan van de Forem transformeert de begeleiding: dynamischere opvolging, één enkel dossier, opleidingsaanbod afgestemd op de behoeften van de bedrijven. De hervorming van de APE maakt een einde aan de misbruiken en wordt een duurzame en gestructureerde steun. De nieuwe stimulans Job+ vereenvoudigt en richt de aanwervingssteun op de personen die het verst van de arbeidsmarkt staan, en maakt een einde aan meeliftereffecten.
c. Wanneer ze aanvallen op “de jacht op werklozen”
Arbeid herwaarderen betekent niet degenen die zoeken stigmatiseren. Het betekent hen de middelen geven om snel en duurzaam weer werk te vinden. Het betekent weigeren dat duizenden vacatures onbezet blijven terwijl duizenden mensen zonder perspectief blijven.
Ons project is niet om werkloosheid als een fataliteit te beheren. Want een regio die geen banen creëert, is een regio die achteruitgaat.
Bestuur: eindelijk beslissen
a. De vaststelling die ze liever negeren
Toen de Regering van Adrien Dolimont de teugels overnam, stelden we vast dat de PS nooit een opvolgingssysteem van legislatuur tot legislatuur had opgezet, geen instrument dat de grote projecten samenbracht, geen dashboard, niet eens een inventaris van alle bestaande plannen. Het was alsof je een fabriek overneemt met machines, arbeiders, voorraden, maar zonder productieplan, zonder planning, zonder meetinstrumenten.
b. Onze methode
Drie woorden: meten, prioriteren, beslissen.
Meten: we hebben het IWEPS en de Hoge Strategische Raad ingeschakeld om de DPR te herorganiseren in strategische en operationele doelstellingen, duidelijk geïdentificeerd en opgevolgd. We volgen de voortgang van projecten op, kabinet per kabinet, administratie per administratie, zonder blinde vlekken.
Prioriteren: we concentreren de inspanning op enkele grote lijnen. We verkiezen het hefboomeffect boven het strooien.
Beslissen: voor grote projecten zal de vergunning op de tafel van de Regering liggen. Het doel is niet om de milieuvereisten te omzeilen, maar om dubbels en doolhoven te schrappen. De eis blijft dezelfde, het beslissingsniveau verandert.
We vereenvoudigen de administratie: digitalisering van procedures, kortere termijnen, betere kwaliteit van dossiers. De vereenvoudigingsschok, dat zijn al enkele honderden concrete maatregelen die al zijn doorgevoerd.
We rationaliseren de structuren: fusie van de Waalse havens, oprichting van een Waals Woningagentschap, vereenvoudiging van het landschap van de socioprofessionele inschakeling. Elke hervorming volgt hetzelfde idee: grondgebied, energie en werk laten samenkomen naar één en dezelfde koers.
c. Wanneer ze aanvallen op “de afbraak van de provincies” of “centralisatie”
De opdrachten van de provincies worden grondig doorgelicht. Die welke moeten terugkeren naar de Regio, de Federatie Wallonië-Brussel of de gemeenten, zullen worden overgedragen, met de bijbehorende middelen en banen. Drie garanties: de bevoegdheden en het personeel behouden, geen extra belastingen voor de burgers, geen financieel verlies voor de gemeenten.
We hebben geen principiële vijandigheid, noch een bijzondere devotie voor al deze structuren. Wat telt, is dat ze werkelijk ten dienste staan van het publiek. Een staat die alles wil behouden, hervormt niets. Een staat die aanvaardt te zeggen wat hij wil doen, en wat hij niet meer zal doen, slaagt altijd.
Budgettaire striktheid: de spiraal doorbreken
a. De vaststelling die zij hebben veroorzaakt
Wallonië leeft met een rentelast van ongeveer 700 miljoen euro per jaar. Dat is tweemaal wat Wallonië jaarlijks investeert in het onderhoud en de modernisering van zijn wegennet. Een groeiend deel van ons budget dient om het verleden te betalen in plaats van de toekomst voor te bereiden.
De projecties gemaakt bij ongewijzigd beleid, nog vóór de vorming van deze regering, kondigden al een zeer aanzienlijke stijging van de directe schuld aan tegen 2029. De beslissingen genomen tijdens de vorige legislatuur, met name voor het relanceplan dat die naam alleen draagt, hebben aanzienlijke bedragen vastgelegd zonder de beloofde resultaten.
b. Onze koers
In juli 2024 hebben we een doel vastgelegd: terugkeer naar begrotingsevenwicht tegen 2029. Budgettaire striktheid is voor ons een voorwaarde. Voorwaarde om het risico van een sneeuwbaleffect te breken, waarbij schuld mechanisch steeds meer schuld genereert. Voorwaarde om de nodige marges vrij te maken voor investering in onze drie pijlers.
Concreet: structurele besparingen, uitgavenhervormingen, rationalisering van structuren, een begrotingstraject dat een sterkere vermindering van het tekort voorziet tussen 2027 en 2029 dan bij de start van de legislatuur.
Toen bepaalde fiscale maatregelen grotere neveneffecten hadden dan verwacht, hebben we de kop niet in het zand gestoken. We hebben herberekend, herijkt, gecorrigeerd. Een fout erkennen en snel corrigeren, dat is een voorwaarde voor geloofwaardigheid.
c. Wanneer ze aanvallen op “de soberheid” of “geschenken aan de rijken”
Tegenover de staat van de Waalse financiën waren twee houdingen mogelijk: die welke erin bestaat zich langzaam aan schulden te wennen en er een fataliteit van te maken, en die welke erin bestaat de helling om te keren om weer manoeuvreerruimte te vinden. We hebben de tweede gekozen.
Over de verlaging van de registratierechten naar 3%, in tegenstelling tot wat de oppositie als cijfers naar voren brengt: dit is geen geschenk aan de rijken.
Deze structurele hervorming van de vastgoedmarkt geeft koopkracht terug aan de Walen die eigenaar willen worden, geeft de woningmarkt een impuls, stelt duizenden Walen in staat om eindelijk eigenaar te worden zonder zich meteen bij de handtekening bij de notaris kapot te betalen aan een tarief van 12,5%.
Conclusie
Eén ding is duidelijk: onze regio ontbreekt het niet aan troeven, noch aan talent, maar ze heeft niet langer de luxe van aarzeling of van strooibeleid.
Door een strategie van industriële specialisatie te voeren, een overvloedige en competitieve basisenergie te verzekeren en de hersenen, servers en defensie-industrieën bij ons te verankeren, kiezen we ervoor om opnieuw een gebied te worden dat waarde creëert in plaats van een gebied dat ze ondergaat.
Dit traject vereist moeilijke beslissingen: procedures vereenvoudigen, structuren rationaliseren, de vergunning voor grote projecten opnieuw op de tafel van de Regering leggen, breken met de logica van uitgaven zonder impact en vasthouden aan het herstel van het begrotingsevenwicht tegen 2029.
Het betekent ook werk opnieuw waarderen, meer eisen van de begeleiding naar werk en de illusies weigeren die werkloosheid als een onvermijdelijk gegeven in stand houden, terwijl tienduizenden vacatures onvervuld blijven.
De MR en de Regering nemen verantwoordelijke politieke beslissingen. Het gaat er niet om angsten te bespelen of zich te verschuilen achter statistieken, maar om elke dag te doen wat nodig is zodat grond, energie en werk naar één en hetzelfde doel evolueren: heel Wallonië opnieuw in beweging brengen en er, duurzaam, een motor van Europa van maken.