De ministers David Clarinval, Mathieu Bihet en Eléonore Simonet, de drie ministers van de Mouvement Réformateur bevoegd voor de sociaaleconomische bevoegdheden binnen de federale regering, hebben deze woensdag aan de werkgeversvertegenwoordigers (FEB, AKT, Voka, UCM en Unizo) 17 prioritaire maatregelen voorgesteld om de Belgische groei en concurrentiekracht te stimuleren. Dit plan, waarin de opmerkingen van de werkgevers zijn verwerkt, beoogt een duurzame heropleving van de rijkdomcreatie, de werkgelegenheid, de investeringen en de productiviteit in België. De ministers zullen de maatregelen uit dit plan verdedigen aan de regeringstafel tijdens het begrotingsconclaaf.
Geconfronteerd met een vertraging van de Belgische potentiële groei, met 1,1% verwacht in 2029 tegenover meer dan 2,6% begin jaren 2000, en met een bijkomende begrotingsinspanning geraamd op 10 miljard euro tegen 2029, heeft de federale regering ervoor gekozen de sanering van de overheidsfinanciën en de ondersteuning van de economische groei samen aan te pakken. In dat kader hebben de drie liberale ministers een strategie uitgewerkt met ongeveer 80 maatregelen rond acht assen. Vandaag hebben ze de 17 prioriteiten, 7 “quick wins” en 10 maatregelen op middellange termijn voorgesteld aan de werkgeversvertegenwoordigers. Maatregelen die de groei van het Belgische bbp tegen 2029 met 0,5% stimuleren en een extra opbrengst van 1,5 miljard euro voor de federale begroting (entiteit I) opleveren.
Onder de “quick wins” bevat het plan onder meer een vrijstelling van bedrijfsvoorheffing voor strategische sectoren. Werkgevers actief in de chemie, de farma, de voedingsindustrie, defensie, digitaal en ruimtevaart zouden een gedeeltelijke vrijstelling van doorstorting van de bedrijfsvoorheffing moeten kunnen genieten, voor een geraamde begrotingskost van 250 miljoen euro per jaar en ongeveer 25.000 verwachte nieuwe banen.
Een andere doeltreffende maatregel betreft een btw-tarief van 12% op nieuwbouw. Dit verlaagd tarief, gericht op woningen met een maximale oppervlakte van 200 m², moet de prijs van een nieuwbouwwoning verlagen en de activiteit in de bouwsector nieuw leven inblazen, met een verwachte stijging van meer dan 20% van het aantal nieuwbouwwoningen volgens de beschikbare ramingen.
Ook een bevriezing van de btw- en accijnstarieven op energieproducten. Deze onmiddellijk toepasbare maatregel garandeert dat er geen enkele nieuwe verhoging komt van de belasting op elektriciteit, gas, stookolie en brandstoffen, waardoor gezinnen en bedrijven op middellange termijn zekerheid krijgen over hun energiekosten.
Onder de andere “quick wins” staat ook een vereenvoudigingsschok, met een effectief einde aan gold-plating bij de omzetting van Europese richtlijnen, de veralgemening van het “Only Once”-principe dat de overheid verbiedt een gegeven opnieuw op te vragen dat ze al bezit, en een pakket administratieve vereenvoudigingsmaatregelen voor kmo's. Daarnaast komt er een boost voor de energienorm, namelijk de effectieve uitvoering ervan, in het bijzonder in haar regionale dimensie via CISAF, om de elektriciteitsprijs voor energie-intensieve kmo's te verlagen. Het plan voorziet ook in stabiliteit en langetermijnzekerheid over de fiscale maatregelen. Tot slot zal een uitbreiding van de flexi-jobs naar zelfstandigen hen de mogelijkheid bieden om een aanvullend inkomen te genereren wanneer hun hoofdactiviteit terugloopt of beperkt blijft.
Onder de tien maatregelen op middellange termijn staan onder meer de verhoging van de verminderingen van de werkgeversbijdragen vanaf 2027, de voortzetting van de hervorming van de arbeidsmarkt en de uitrol van MAKE 2025-2030. Het plan voorziet ook in een spaarproduct dat gezinsspaargeld naar de reële economie moet leiden, evenals een meerjarig investeringsprogramma voor klimaat- en economische veerkracht, gericht op het versterken van kritieke, energetische, industriële, landbouw- en bosbouwinfrastructuur tegen schokken. Voor kmo's legt het plan de nadruk op bedrijfsoverdracht, met een matchingplatform voor overdracht en overname, een verhoogde aftrek van 120% voor overdrachtskosten, en een nieuw fiscaal regime, de KMO Innovation Box, waarmee innovatieve kmo's tot 40% van hun inkomsten uit niet-geoctrooieerde innovaties kunnen aftrekken.
De MR dringt ook aan op de sanering van de grote posten van sociale uitgaven, met de overdracht van het beheer van de adviserend geneesheren naar het RIZIV vanaf 2027 en een strikte omkadering van atypische medische attesten. Het plan streeft daarnaast naar een sterkere Europese interne markt, via een versnelling van de hervormingen in de diensten-, energie-, telecom- en financiële marktensector, alsook de vereenvoudiging van de toegangsprocedures tot Europese financiering. Tot slot steunt de heropleving van kernenergie op het Aurora-project als basis voor een nucleaire capaciteit van minstens 4 GW op lange termijn. Kunstmatige intelligentie neemt eveneens een belangrijke plaats in, met de versterking van infrastructuur en vaardigheden op het vlak van AI: supercomputers, netwerken en gespecialiseerde datacenters, alsook een upskilling- en reskillingplan, voor een geraamd potentieel van 45 tot 50 miljard euro extra bbp over het decennium.
Een uitnodiging tot dialoog met de economische partners
Deze ontmoeting met de werkgeversfederaties kadert in de wil van de drie ministers om de economische actoren te betrekken bij de uitvoering van de strategie, met als ambitie de groei van het Belgische bbp tegen 2029 boven het niveau van de belangrijkste buurlanden te brengen.
Dit groeiplan zal op de regeringstafel worden gebracht tijdens het begrotingsconclaaf, om er de hoeksteen van de begroting van te maken.
David Clarinval, vicepremier en minister van Werk, Economie en Landbouw: “Groei is een onmisbaar element als men het begrotingstekort van ons land duurzaam wil wegwerken. Het is groei die onze sociale zekerheid en onze pensioenen voedt. Dat is een punt dat mij bijzonder bezighoudt en dat ik aan de regeringstafel wil brengen. Daarom hebben we, samen met mijn collega's, een groeiplan uitgewerkt in dialoog met de werkgevers, met prioritaire maatregelen om de Belgische economie, de werkgelegenheid en de concurrentiekracht te stimuleren.”
Mathieu Bihet, minister van Energie: “Er is geen duurzaam herstel van onze economie mogelijk zonder groei, en geen groei zonder betrouwbare en concurrerende energie. Vanaf mijn aantreden heb ik me ertoe verbonden van de energienorm een concreet antwoord op de urgentie te maken: nu al de elektriciteitsprijs verlagen voor onze meest energie-intensieve bedrijven die het sterkst blootgesteld zijn aan internationale concurrentie. Maar de uitdaging reikt verder dan de onmiddellijke urgentie. We moeten ook de toekomst voorbereiden, door de elektrificatie van onze economie te begeleiden en onze bedrijven toegang te garanderen tot de energie die ze nodig zullen hebben om hier in België te investeren, te produceren en te groeien. Concurrerende, overvloedige en zekere energie is een voorwaarde voor onze groei en onze herindustrialisering. Die voorwaarden creëren, dat is precies de zin van mijn beleid.”
Eléonore Simonet, minister van Middenstand, Zelfstandigen en Kmo's: “Er zal geen groei zijn zonder onze kmo's. Als belangrijkste verstrekker van private banen staan ze centraal in onze economie en zullen ze een essentiële rol spelen om onze doelstelling van 80% werkzaamheidsgraad te bereiken. Onze prioriteit is dus duidelijk: hen ademruimte geven, door nutteloze stappen af te schaffen, de regels te vereenvoudigen en hen meer mogelijkheden te bieden om aan te werven en te groeien. Dat is precies de zin van de vereenvoudigingsschok die we lanceren, van de hervorming van het aandelenoptiestelsel om het aantrekkelijker te maken voor innovatieve bedrijven, van de uitbreiding van de flexi-jobs naar zelfstandigen en van ons werk rond de problematiek van bedrijfsoverdracht.”