Sinds de nieuwjaarstoespraak van de voorzitter van de MR in januari staat de kwestie van de fusie van de Waalse gemeenten centraal op de liberale agenda. Ver van een louter theoretisch debat, heeft de beweging ervoor gekozen om de mensen op te zoeken die in de eerste lijn staan: de lokale mandatarissen.
Een proces geworteld in de realiteit van het terrein
Tussen februari en mei heeft de MR een ongezien grondig traject uitgetekend. Na een eerste bijeenkomst van burgemeesters in februari, werd van half maart tot eind april een provincierondgang georganiseerd, waardoor alle Waalse mandatarissen zich konden uitspreken over dit structurerende thema. Tegelijk werd een enquête gehouden onder de lokale verkozenen om de temperatuur op te meten in de Waalse gemeenten ten aanzien van dit hervormingsperspectief.
Wat de mandatarissen ons vertellen
De resultaten van de enquête schetsen een genuanceerd maar bemoedigend beeld. Een meerderheid van de bevraagde mandatarissen staat positief tegenover het idee van een vrijwillige fusie en ziet daarin vooral een hefboom voor administratieve efficiëntie en budgettaire winsten op lange termijn. Ook het versterkte politieke gewicht van de gefuseerde entiteiten wordt als een echte troef ervaren.
Toch wijzen de verkozenen ook op enkele voorbehouden. De vrees voor een verlies van gemeentelijke identiteit en de sterke verwachtingen op het vlak van overleg horen bij de belangrijkste vastgestelde elementen. De mandatarissen zijn bereid om stappen te zetten, mits burgerraadpleging, financiële steun van het Gewest en het behoud van institutionele nabijheid.
Het colloquium van de burgemeesters: een dialoog op topniveau
Op 21 mei vormde het colloquium van de burgemeesters het natuurlijke sluitstuk van dit proces. Voor het eerst konden lokale verkozenen en academici hun analyses aan één tafel confronteren en concreet de voor- en nadelen van een territoriale hervorming in Wallonië onderzoeken. De gesprekken waren rechtstreeks en gevoed door de realiteit op het terrein, ver van theoretische abstracties.
Een duidelijke conclusie: het voorwaardelijke ja
Aan het einde van dit traject kwamen de burgemeesters tot een gemeenschappelijk standpunt: de fusie van gemeenten kan een echte meerwaarde betekenen voor de toekomst van Wallonië, op voorwaarde dat ze wordt opgebouwd met de lokale besturen, in nauw overleg met de actoren op het terrein. Vooral moet ze ten dienste blijven staan van de burgers: de kwaliteit van de nabijheidsdiensten garanderen en de lokale identiteiten respecteren die de rijkdom van onze streken vormen.
Op die basis wil de MR het debat voeren, met de overtuiging dat een goed uitgevoerde territoriale hervorming een motor voor vernieuwing kan zijn voor Wallonië.